Friday, April 22, 2011

Good Friday: Pangasinan Reflection

Si Barabbas so sakey ed saray kabkabat ya ngaran ed say Pasyon na Katawan tayon Jesukristo. Siopa si Barabbas? Sakey ya kiminal ya lapud say kasalanan to, sikato so na-okom ya ompatey. Si Barabbas so asintinsia-an ya ompatey ed agew na Paskua. Unong ed say ley na say gobierno na Roma, si Barabbas so ipasak ed krus. Balet, agto manbokbokor: kaiba to ni duaran singa sikato ya asintinsian na patey met. Balet, ed samay agew ya pateyen si Barabbas, sikato so akapaway ed prisoan. Ed samay agew na ipatey to, imbes ya sikato so ipasak ed krus, walay sananey ya inpasak da. Si Jesus iman.

Inpanili nen Pilato iray totoo no siopa so labay dan ibolos: si Jesus o si Barabbas. Lapud say inpansogosg na saray Pariseo tan arum niran manooley diad Jerusalem, saray totoo et si Barabbas so pinili ran ibolos, aliwan si Jesus.

Tan si Jesus so inpasak ed krus.

Balet, say tuay-tua. Si Barabbas so walay krimen tan kasalanan ya ginawa to. Guilty sirin. Si Barabbas sirin so walad silong na dusay patey. Si Barabbas so anggapoy kanepegan ya naperdona lapud sikato so bantog ya makasalanan.

Say tuay-tua, samay krus ya sinakbat nen Jesus et para si Barabbas iman. Samay krus ya inateyen na Katawan et para si Barabbas iman.

Agagik ira, si Barabbas et sikato so mangi-lalaman na amin ed sikatayon makasalanan. Amin tayo makasalanan. Tan lapud sayan kasalanan, walay dusa ya awaten tayo. Tan satan ya dusa et say patey.

Balet, wadia si Jesus. Samay krus ya para sikatayo, sinakbat na Katawan. Samay krus ya bunga na amin iray kasalanan tayo, si Jesus so inpasak diman. Tan inatey. Imbes na sikatayo, si Jesus so angako ed sarayan amin. A singa inpangako to ed si Barabbas. Onya la so kabaleg na panangasi na Kaawan ed sikatayo ran makasalanan.

Ed sayan agew, ingapo tayo so Novena na Madibinon Panangasi. Makabaliksan no akin et natan so gapo na sayan novena. Lapud, nangelan tayo ed say abasan pasyon na Katawan tayon Jesucristo ya nen sikatoy inatey la ed tagey na krus, dinuyok na sakey a sondalo so diking nen Jesus. Aduyok so puso to tan inmagos so danum tan dala. Inkuan nen Jesus ed si Santa Faustina, sakey a madren angipuyanan nen Jesus nipaakar ed sayan mensahe na Madibinon Panangasi, nen inmagos iyan danum tan dala, inmagos so agnasab-sabaan tan agnutokor a panangasi to ed enteron mundo. Sayan krus, ya inter tayo pamagalang tayo et simbolo na panangasi na Katawan. Lapud sayan krus, say panangasi na Dios so tuan naawat, tan inter to ed sikatayo. Sikatayo ran makasalanan.

Say sankamaungan ya balita ya inter na sayan krus: Lapud panangasi nen Jesus, say panmerdona na kasalanan tayo, aliwan dusa so naawat tayo. Onya so panangasi na Dios. Saya so mensahe na krus. Mensahe na Madibinon Panangasi na Katawan.

Agtayo amta no antoy agawa ed si Barabbas, kasumpal ya naawat toy kawayangan to.  Inawat to met kasi si Jesus ya Manangilban to? Abirbir to kasi so panangasi na Katawan ed bilay to? Nanbabawi kasi si Barabbas? Diad sampot, anggaman manlepwa so panangasi na Katawan, walad si Barabbas, tan walad sikatayo no sikatayo so manbabawi, manpataoli, magmaliw ya balon pinalsa lapud say inpanirap, inpatey tan inkiolid bilay na Katawan.

Si Barabbas so akaawat na balon bilay. Amin tayo met so akaawat na sayan bilay lapud pananagasi na Katawan. Ontan la komon ya amin tayo et birbiren tan manmatalek tayo ed sayan panangasi na Dios ed sikatayo.

Ontan la komo.

Thursday, April 21, 2011

Holy Thursday: Pangasinan Reflection

Diad sampot na pandem na Katawan, kaiba to ray disipulo to, saray apostol. Tan diad sayan sampot a pandem inletneg na Katawan so Sakraminto na Eukaristia. “Awat yo tan akan yo so laman ko… Awat yo tan inom yo so dalak.” “Gawa yo ya a pakanudnonoten ed siak” Do this in memory of me. Inter na Katawan so dili to para sikatayo. Tan saya so gagawaen tayo diad say Masanton Misa a pakanudnonotan ed say Katawan. Pian agtayo makalingwan.

Pian agtayo nalingwanan so sankabalgan ya inter na Dios ed sikatayo ran totoon makasalanan: say bilay na Anak to pian nagamuran tayo so andi-anggaan ya bilay.

Pian agtayo nalingwanan ya mabilay so Dios tayo. Diad sayan Masanton Misa, say Katawan tayo mismo so aawaten tayo. Aliwan tinapay labat. No ingen say Dios a Katawan a mabilay. No sikatayo so mangako ed Masanton Komunyon, say Katawan so akaparaan lan mangiter na agnasabsabaan ya grasya inter tod sikayo ran angawat ed sikato. Balet, how do we receive Him?

We receive and treat the Lord as if He is a dead object. Agtayo as-asikasoen so madibinon kiwawala na Katawan. Diad sayan komunyon, lalakapen itayo na Katawan. And yet, ontan met kasi so panag-lakap tayo ed sikato? Dakerakel so pana-abalaan tayo: say toon kaabay tayo, anton oras la, say onsoblay ya gawaen, iner so laen kasumpal na misa. Balet, nalilingwanan tayo so onlakap met ed say Katawan, anggan misalamat, tan mitongtong labat ed sikara.

Pian agtayo nalingwanan ya sikatayo ran Katoliko et sankayamanan ed interon mundo, tan anggan anton panaon. No say anapen yo et kayamanan na bulsa, dakerakel ni so mas mayaman nen sikatayo. Sikatayo so sankayamanan lapud say naawat tayon sankabalgan ya kayamanan: say laman tan dala na Katawan mismo. Say sakraminto na bilay, say sakraminto na panangasi. Pitora iya ya sobol na grasyan, ya kayamanan tayo. Pitoran sakraminto, sobol na kayamanan tayo ran Katoliko! Anggaman panoen tayo na kayaman tan agnabilang a kuarta so simbaan, ag niraya mipara, tan agdaya nabayaran so grasyan naawat tayo ed sarayan sakraminto.

Akin balet et kada manpabinyag kayo et walay kakauten tayo iiter ed simbaan? Kada sikakayo so manpa-kasal o manpamisa et wala kakauten yo iiter diad opisina? Wala met lan lamang manaya so bayar na sarayan sakraminto? Tan pirpirawat tayo so panaon ya libre la so sakraminto na simbaan! Labay yo tan awa?

Balet onya so kuan ko, tan aminpiga-pigak lan ibabaga, tan agak onsawa ya mangibaga: anggapo so libren sakraminto. Agay lay bili na amin ya sakraminto tayo. Anggapo so libre ya sakraminto. Tan amin irayan sakraminto et BINAYARAN la na say Katawan tayon Jesukristo na BILAY to!

Anto sirin so kabaliksan na saramay kakauten tayo? Saraya et PISASALAMAT. Ta agtayo nasarag ya bayaran so bilay na Katawan. Agtayo nasarag ya bayaran na anggan anton kantidad so laman tan dala na Katawan ya inter to para sikatayo. Agtayo nasarag ya bayaran anggan panoen tayo na kuarta iyan simbaan. Itilaan misalamat labat.

Pian agtayo nalingwanan so inter na Katawan, misalamat tayo. No say amta tayo et nabayaran tayo irayan grasya, nalilingo tayo. Ag nabayaran so panangaro, ag nabayaran so panangasi. Misalamat. Manmatalek ed say Dios ya maaro tan mapangasi.

Say mabetbet ya tawag tayo ed say "Huwebes Santo" et "Maundy Thursday". Inaon ed salitay Latin "mandatum" a say kabaliksan to et "ganggan". Tan say ganggan na Katawan ed sikatayo: say panlingkur a singa inpanlingkur na Katawan ed sikatayo. Say oliran to so tumboken, tan ibilay! Inpanengneng ya na Katawan diad inpanoras to na sali na saray apostol to.

Lapud sikatayo so disipulo nen Kristo, itilan tooren iyan ganggan na Katawan. Aliwan pian walay naibaki tayo. Aliwan pian walay naigangan tayo ya mangigangan na sayan gangan na Katawan! Sikatayo mismo.

Sikatayo so unaan ya mangaro. Sikatayo so unaan ya ondago. Sikatayo so unaan ya manokdok na dotak tan basura. Agtayo la alagaren so arum. Aliwan sikatayo so mangibaki. Sikatayo so unaan la.

Tan natan la, aliwan nabwas o naani. Agtayo alagaren ya sikatayo so man-retire pian naiter tayo so pisasalamat tayo diad pantulong ed simbaan. Agtayo alagaren ya siktayo so ontama ni ed lotto pian kuan ya ontulong ed karapara. Agtayo alagaren pian misalamat tayo ed say Katawan.

Agtayo la alagaren ya sikatayo so onyaman, ya sikatayo so manbuis na bilay tayo, ya sikatayo so manggaway niduma-duma tan extraodinary ran kagagawa. Anggad say pitong-tong ya katekep toy masamsamit ya imis et sarag to lan manbunga na aro met! Tan sayan panaglingkur et para say pankamaungan na arum, tan say karaklan.

Gawa yo ya a pakanudnotan ed siak. Agtayo lilingwanan: say Dios a mabilay so aakoen tayo. Agtayo lilingwanan ya sikatayo so sankayaman ed interon mundo. Agtayo lilingwanan so misalamat ed say grasyan inter na Dios. Agtayo lilingwanan ya natan la, sarag tayo la so misalamat, manlinkur, mangaro ed arum.

Ontan pa komon. Amen.

Saturday, April 16, 2011

Palm Sunday: Pangasinan Reflection

Sayan Simba na Palaspas o Domingo de Ramos. Ipapanunot na Simbaan ed sikatayo so inloob na Katawan ed Jerusalem tan sikato so inabet tan ingalang na saray totoo. Kanian, wala so bendision na saray palaspas Balet, amta tayo ya kasumpal na sayan inpamagalang dad Katawan, inabet na Katawan ed Biernes Santo so panludlurey, panagpabaing, inpanpairap tan say inpangipasak ed krus ya anggad sikato so inatey! Diad sayan Simba sirin, agtayo lilingwanan so panangaro na Katawan ya inter to diad kapegleyan na kairapan to.

Mutekteken tayo so inpanirap na Katawan. Sikato so Mesias, say Manangilaban tayo. Sikato met so ibabaga nen Isaias ya propita lentwallpaperschristianjesuschrist2Bya "intaryak so beneg ko ed saray nansiplat ed siak. Ag ko ra binaat nen pinabaingan da ak, nen binagut da ray balbas ko tan nilulukdaan day lupak." Tinoor toy so Ama to anggad patey, anggad patey diad krus. Sikato so Manangilaban tayo ya nanirap para sikatayon ran makasalanan. Tan lapud sayan inpanirap na Katawan, sikatayo so nagmaliw a makabaliksan ed say Dios.

Sikatayo met so maniirap. Nalilikna tayo so kairapan na laman tan kamarerwa. Maniirap tayo no nanaimatonan tayo ray kakaaro tan kakanayon ya maniirap. Maniirap tayo lapud saray kakulangan na arum: diad saray mauges tan makapoy ya salita tan gawa ya gagawaen dad sikatayo. Aaroman tayo met ni ingen so kairapan tayo lapud saray kasalanan tayo.

Say mundo tayo so apano met na kairapan: dakerakel so biktima na giyera tan poverty; totoon manaayaem ed lansangan; nanaersan ya ogugaw; saray manbobokboker ya mansasakit tan matatakken, saray walay walay ambelat ya sasakbaten ya problema, walay cancer tan arum ni ran liliknaen.

Diad sayan Simba, say kolor na silibrasyon tayo et ambalanga lapud say ambalanga so kolor na apoy. Kolor met na dala. Diad saray panaon ya manbibilay tayo ya singa anggapoy pibabali tayo ed saray kipapasen na arum, say petang na apoy na panangaro komon so mansiansia. Say inpanirap nen Jesus komon so mangiter ed sikatayo na sayan petang ya mangaro.

Komon say apoy tan dala ed say Semana Santa et panliuben to so kapusoan tayo ya mangasikaso, walay pibabali, ed arum. Tan saya komon so pananisia tayon dasalen:

Manisia ak ed Dios ya maaro, makankayaryan na amin.

Manisia ak ed Dios ya mapangasi. Sayan Dios so anawag ed siak ya magmaliw ya manangasikaso na Mundo tan say Simbaan Da, anggaman siopa ak tan antokaman so agawak, anggaman amta na Dios ingen ya dakerakel ni ran maoges so gawaen ko.

Manisia ak ed pakapanyari na panag-iter tan say pakapanyari na mangaro a singa inpangaro nen Jesus; lapud say panangaro so saksakey a dalan na kinasanto; tan say panangitban et mama-arap ed agnasabsabaan a palabo.

Manisia ak ya diad mabolos ya pangiter koy panaon ko, diad  saray talentok so mapaabebak ya ipikabiangan, tan diad mabolos kon isakrpisyo iray kayamanan ko, say Katawan so lawas asikasoen to ran amin iray nakaukolan ko, tan bendisionan Da ak na maandon tumang diad dalin tan diad tawen.

Siak so unaan ya mangiter; tan agko lara alagaren so arum.

Mansiansia ak ya mangiter anggan saray arum et agira mangiter.

Ag ak antakot ya naandian.

Manisia ak ya say sankarakepan ya panaon ya pangiter et natan, aliwan nabwas; lapud say nabwas et sakey labat tan ya rason na saray maagum.

Daiset tan gawaen kon simple labat iray nakaukolan ko, lapud manisia ak ya lapud diad panbawas kod say inkaagom ko, siak so magmaliw ya maliket tan masanto.

Siak so manangasikaso  na Katawan.

Ipawil kon amin iraya ed Sikara. Ipawil kon mabolaslas. Dakel so kekerewen ed siak lapud dakel so naiter ed siak.

Idayew ko so Katawan lapud say kaabigan Da ed siak natan tan naan  ed ando lan ando. Amen.

Saturday, April 09, 2011

Fifth Sunday of Lent: Pangasinan Reflection

Nangelan tayo so sakey ed saray milagron ginagawa ne Jesus: say inpamaoli tod bilay ed si Lazaro ya kaaro ton malet. Diad say inpangigangan na Katawan ed si Lazaro ya ompaway ed lobok, ibabangat nen Jeus  ed sikatayo ya say patey so aliwan nepeg ya pansampotan na saray anak na Dios. No ingen, say kiolid bilay, tan say andi-anggaan ya bilay. Tinalo na Katawan so patey, tan inpanengneng to so pakapanyari to ed say bilay na too – a nanlapu lan lamang ed Sikato.

Diad sayan inpamaoli na Katawan ed si Lazaro, bibirbiren tayo ya say bilay tayo et nanlapo ed say Dios; walad say Dios sirin no kapigan to iter yan bilay tan kapigan to oyosen yan bilay. No kapigan to ipikabiangan, tan kapigan to bawien. Nanlapo ed say Dios so bilay tayo, agtayo kayaryan iyan bilay. Inpalima, inpabayes, papaasikaso na Dios labat ed sikatayo iyan bilay. Ta lapud say twa, amin ed nanlapud say Dios, amin et kayaryan na Dios – sikatayo et steward tayo labat na Dios: manangasikaso itayo labat na Dios!

Diad sarayan arapan ya panaon, diad Arkidiosis tayo, mabetbet yo lan narengel so sayan salita: Stewardship. Tagapag-alaga. Manangasikaso. Tan saya so kabaliksan to: sikatayo so manangasikaso na mundo lapud sikatayo so pinalsa na Dios, nanlapo tayod Dios, sikatayo so kayaryan na Dios. Kumadwa, sikatayo met so manangasikaso na saray ma-spiritual na bengatlan bendision tan langkap lapud sikatayo so abinyagan. Kumatlo, sikatayo so tatawagen ya manbilay a maliket, aliwan masiblet, tan mapaabeba ya manangasikaso o steward tan saya so dalan ya magmaliw tayo masanto.

Stewardship calls us to conversion. We are not owners. We are tenants and stewards. Diad sayan panag-asikaso tayo, aralen tayo ya saray nanaawat tayon bendision, say bilay tayo tan saray resources tayo so ipikabiangan tayo para say mission nen Kristo. Sikato ya so dalan ed kinasanto tayo komon.

Diad saray arapen ya bulan, nanengneng tayo so pangekal na Archdiocese tayo na say arancel system para saray silibrasyon tayo na sakramento tan sakramentals.

Anto tan so arancel system? Panlalapuan na saray ibayar tan saray gagastosen na say parokia nipaakar ed saray kimey tan uusaren na simbaan, a singa say kuryente, saray panaglinis, saray apostolates, tan arum nira? Panlalapuan na say suporta para say pamaakaran na Simbaan? Manlalapu ya ed saray iiter yo no sikatayo so manpabinyag, manpakasal, manpamisa. Walay fixed ya manlalapud sikayo para say simbaan. Saya so arancel system: say fixed ya iiter ya kantidad ed serbisyo para saray sakramento.

Sayan sistema ya arancel ya panlalapuan na suporta para say simbaan et ekalen la na Arkidiosis tayo ed sarayan arapaen ya panaon. No saya et gawaen la, nepeg met balet ya sikatayo so walay pasimbalo nipaakar ed say pakatalus tayo nipaakar ed say Simbaan tan say kilalaban tayo. Sikatayo so nilalaban unong ed say agnasabsabaan tan agnatokor na panangasi na Dios. Say panangaro na Dios so mabolbolos ton iiter ed siktayo.

Tan lapud ag-ontutondan mangiiter so Dios ed sikatayo, tan lapud say Simbaan so panlalapuan na sarayan bendision tan grasya na Dios diad saray sakramento to, ontan la sirin ya sikatayo so andi-saew met ya mangiter tan mangipawil ed say Dios tan diad simbaan ya anggapo met so kasalat. Ta say twa, anggapo so kasalat tan kantidad so bilay na Katawan para sikatayo.

Diad say arapen ya Ambelat Agew, lukasan tayo so kapuspusoan tayo para sayan panag-pasimbalo. Diad isabi na Inkioli, sikatayo komon so magmaliw a maliket, aliwan masbilet tan mapaabeban manangasikaso na Dios. Ontan pa komon.

(Based on the Meditation “Stewardship and Conversion” by Archbishop Socrates B. Villegas, DD.)

Friday, April 08, 2011

"Do you believe ...?

Whoever lives and believes in me shall never die. Do you believe this?"  She said to him, "Yes, Lord; I believe that you are the Christ, the Son of God, he who is coming into the world." (John 11, 26-27)

Jesus is asking us the same question, "Do you believe...?

Do I believe that there is a reason for the sickness and the pain I am suffering now?

Do I believe that God is a loving God when I continue to see the worried look of a friend and the continued tears of anguish and sorrow?

Do I believe in the justice of God as I visit the young man imprisoned for a crime he was never aware of nor capable of commiting?

Do I believe that God really cares when there is an unexpected death in the family?

Do I believe in God's power in the midst of the powerful earthquakes and tsunamis, killing
thousands of innocent people?

Do I believe in God who is my Father when I see the anguish of a mother over a son lost in
drugs and violence?

Do I believe ...?

I may not find the reason for the pain and suffering in our lives. I may not be able to see the meaning of a sudden death, the terriblr catastrophies, the painful anguish and sorrows in our lives.... I believe. I TRUST in my God, all powerful and merciful, loving and just.

Jesus, I TRUST in You!