Saturday, May 19, 2012

Ascension of the Lord: Pangasinan Reflection

"Niatagey ed tawen leleg dan neneng-nengen, insan asaniban na lorem". Saya so naimatonan na saray disipulo nen Kristo nen sikato so tinmokotok. Anto ya so intokotok na Katawan? Unong ed say prefacio na Yukaristikon Dasal ed sayan agew, "si Kristo... et nilabsan to lay pakanengneng tayo, aliwan lapud pangikaindan tod sikatayo no ag say pagmaliw ton ilalo tayo." Agawa "ta alaen ton para sikatayo so pinanabang tayod madibinon bilay".

Samay lorem ya abitla ed say masanton sulat et aliwan ordinarion lorem. Diad Biblia, laut lad diad Daan a Sipan, say lorem et simbolo na kiwawala na Dios, tan sayan Dios et asingsinger ed say totoo to! Kanian, makabaliksan iyan lorem sirin pian mas natalusan tayo so sayan Fiesta na Intokotok na Katawan. Para saray apostol tan disipulo to nen si Jesus et niatagey ed tawen, say pisikal ya kiwawala na Katawan et naandi ed kapegleyan da. Kanian, ontan lay pagpaga ra. Walay ermen ed kapusoan da. Kabat da ya tuan si Jesus et inmolid bilay, balet sikato so tinmaynan lan lamang. Samay lorem ya nansanib ed si Jesus balet so angiter na ilalo tan liket ed sikara! Ta kabat da met ya sayan lorem et wadman so kiwawala na Katawan, tan unong ed say pananisia ra, si Jesus ingen so mas asingger ed sikara! Anggaman anggapo lad sikara si Jesus physically, manisia ra ya mas asingsinger ed sikara ni diad saman ya lorem!

Kasumpal ya si Jesus so naandi ed pakanengneng da ramay disipulo, walay dwaran anghel ya nantepet ed siakra: "Akin et manalalagey kayon akatangay ed tawen?" Ibabaga ba sarayan anghel ya si Jesus so ag arawi. Si Jesus so aliwan walad tagey. Si Jesus so walad kapegleyan tan asingsinger ed sikatayo. Agto itayo inkaindan nen Jesus. Agto itayo paolyan!

Antes ya si Jesus so niatagey, ingangan tod saray disipulo to: "Magmaliw kayon tasik ed Jerusalem, diad intiron Judea tan Samaria, tan diad amin a sokung na mundo." Saya so kumadwan kabaliksan na Intokotok na Katawan para sikatayo ran disipulo to. Intilak na Katawan so responsibilidad ed sikatayo ran disipulo to ya mangikabat, mangibawag tan mantasi ed para si Jesus. Say intokotok nen Jesus so angiter a baleg ya responsibilidad ed sikatayo: say pangituloy tayo ed mundo so ingapo na Katawan. Pinagmaliw to itayon misionario so intokotok na Katawan.  Aliwa tayo labat ya mantasi ed sikato, sikatayo so nigangan ya ibelyaw so Ibanghilyo ed amin pian akoen da so Maung a Balita tan naalmo ra so liket tan gayaga ed Dios tan saray amin ya bengatla na Dios!

Tan saya sarag tayo lan sumpalen iya: diad kaabongan tayo, diad pankikimeyan tayo, diad parokia tayo, diad baley tayo. Tan si Jesus so walad sikatayo lawas pian mabiskeg tayon tooren iyan misyon tayo ya inter na Katawan ed sikatayo.  Manpikasi tayo sirin ed say Katawan ya wala komon so biskeg tayo tan sibeg tayon naibilay tan naibelyaw so katwaan, katunongan tan kareenan; say pankakasakey tan kaoksoyan na bilay tayo unong ed say bilin tan bilay nen Kristo tan say Ibanghily ya intilak to para sikatayo amin. Ontan pa komon. Amen.

Saturday, May 05, 2012

5th Sunday of Easter B:Pangasinan Reflection

Nen apalabas a Simba, inmbaga nen Jesus a sikato so maong a pastol, tan sikatayo ra so karniro to. Asikasoen to itayo; inararo to itayo. Natan a Simba, ibabaga na Katawan a sikato so sengeg tan sikatayo ra so sanga. Kabat tayo ya anggapo so bilay na sanga no saya et nisian ed say sengeg. Amin ya sustansya so manlalapud say sengeg. Kanian no nisian so sanga, saya et namagaan, onsalangsang. Ompatey.

Balet aliwan saya labat so ilaloan na Katawan ed sikatayo ran sanga to. Saray sanga so nepeg ya manbunga. Say Ama so managtanaman. Ta inkuay Katawan, "Ekalen toy balang sangan ag mambunga." Sirin, no sikatayo so kabiangan tan walad say Katawan, sikatayo so ilaloan ya manbunga. Inkuan lamet na Katawan, "Palinan na Ama so sangan mambubunga, pian lalon ondakel so bunga to." Nepeg sirin ya mas dakel so bunga tayo. Aliwan daiset.

Duara so gawaen na Ama ed sikatayo ran sanga.

No agtayo manbubunga, ekalen to itayo. Tan no manbubunga tayo la, palinan to itayo pian mas dakel so bunga tayo.

Tepet: anto so bunga  ya ilaloan na Ama ed sikatayo? Say aro nen Kristo. Say panangasi nen Kristo. Say panaglinkur nen Kristo. Say katwaan a manlalapud si Kristo. Kareenan. Pankakasakey. Panagbabawi ed saray kasalanan.

Diad panagtanaman, walay panagpalin o pruning ya kuan pian mas lalaon onbolaslas so sanga. Ontan so gawaen na Ama ed sikatayo. Kanian, diad pikakasakey tayo ed si Jesus, wala ni ran dakerakel ya subok, panaglinis tan panagpalin ya nepeg ya nagawa ed sikatayo. Tua, dakerakel la so kamaungan ya nagagawa tayo. Tua, wala la so bunga na say pikakasakey tayo ed si Kristo. Balet, wadtan met nira so kasalanan tan kaugsan ya mangiiter na ermen tan kairapan ed saray kapara tayo. Ed saraya, say Ama palinan to itayo.

Palinan to itayo ed saray panagpaatagey tayo pian diad panlilingkur tayo say puso tayo et akalukas ed amin, anggapoy pipilien to. Palinan to itayo ed saray imon tayo pian diad pikakasakey tayo, malinis tan matwaa tayo. Palinan to itayo ed saray pasnok tan panagbosol tayo, pian diad panangaro tayo, naaralan tayo so mamerdona. Palinan to itayo ed say inkaawet na puso tayo, pian diad panagkasalanan tayo, walay panagpatauli tayo.

Diad sayan panagpalin na Ama ed sikatayo ran sanga na Katawan tayon Jesukristo sikatayo so twan malinis tayo la, tan say bunga tayo et mas dakel, mas mabolaslas.

Ontan la komon

Saturday, April 28, 2012

4th Sunday of Easter: Pangasinan Reflection

Sayan Simba et tatawagen tayo met na "Good Shepherd" Sunday odino Simba na Maung a Pastol. Lapud say ibanghilyo tayo et nipaakar ed si Jesus ya Maong a Pastol. Inkuan na Katawan: Siak so maung a pastol. Say maung a pastol isaklang toy bilay to para saray karniro."  Say imahen ya maung a managpastol so mangilalaman ed say panangaro, panag-asikaso tan say panaglinkur na Katawan ed sikatayo ra a tatawagen ton karnero to.

Unong ed si Jesus, walay duaran klasen managpastol. Walay managpastol ya uupaan labat. Say panpapastol to ed lapud sikato so makakaawat na bayar ed say oras tan say kimey to. Balet, anggapo ed sikato so pankawanan, panasikaso tan panangaro ed saray karniro to. Say mimiupa ya aliwan pastol et ombatik no nanengneng ton nitan lay asod katakelan. Ibatikan to ray karniro lapud mimiupa labat, tan ag to kayaryan iray karniro. Sayan managpastol ed aliwan tua; say sankanunot to labat ed say dili to; say pankmaungan to labat; maagom, masiblet, bulag ed say tuan kiapapasen na aasikasoen to.

Wala met balet so managpastol ya sipaparaan ya ilaban to ray karniro to. Kabat to so balang sakey ed sikara. Kawkawanan to ran amin. Ilaban to rad say mauges tan makapoy. Say pankamaungan da so walad manunaan ed kanunutan to. Nayarian tan sarag ton isaklang so bilay to para saray karniro to. Sikato ya so Maung a Pastol ya ibabaga na Katawan. Tan sika iyan maung a pastol, kuan nen Jesus a Katawan tayo.

No bilbilang et walay sanlasus ya karniro na maung a pastol. No abalang so sakey, onlan anapen to iman ya sakey. Mapaga no walay nabalang anggad saksakey. Importante ya amin ed sikato so karniro to. No naalmo to man ya abalang, say liket to. Onya met so mensahe na Prodigal Son. Say liket na Ama ed say inpawil na abalang ya anak to. Say maong a pastol, agto abuloyan ya nabalang anggad sakey ed saray karniro to. Anapen to ra. Gawaen toy nayarian to pian naalmo to so nababalang ya karniro to.

Wala met ni so sakey ya pidumaan na say maong a pastol. No agto abuloyan ya walay nabalang ed saray karniro to, amta to met ya nepeg ya agnabalang iraya met lapud sikato. The Good Shepherd must NOT be the cause of the loss of his sheep! Aliwan sikato so rason na akin et nabalang so anggad sakey ed sikara. Agto met abuloyan iya.

Agagik ira, sikatayo ra et aliling tayo pumapastol. Amin ya walay naitdan ya responsibilidad ya panag-asikaso ed arum: saray ateng ed saray anak da; saray maestra ed saray babangatan da; saray managers ed saray empleyado da; saray manuoley ed saray constituents da; saray papari ed saray parokiano ra. Tan amin tayon walay panangaro tan panangasikso tayo ed saray kapara tayo: saray sanasawa, saray sana-agi, saray sankaka-abay. Pumapastol tayo na balang sinansakey!

Sirin, komon oliran tayo so inkamaung ya pumapastol nen Jesus. Unaan, agtayo abuloyan ya walay nabalang ed sikatayo. Asikasoen iray walad poder tayo - a singa saray anak, babangatan, empleyado, kakaaro, kakaabay: Iter yod sikara so panangaro, panaon tan panagasikaso. Ipaneng-neng ed sikara so oliran ya panagbilay: katwaan, inkakolid panagkimey, respeto ed karapa, responsable ed salita tan gawa.

Kumadwa, no wala ra bilang so nababalang, agtayo ra paulyan. Say mabetbet ya nagagawa lanti et no walay makapkapoy ya nagagawa na sakey, imbes na tulongan, sikato so labiren ton iyarawian! Agtayo komon ibaga ya ginawa tayo lan amin so nepeg ya gagawaen. Andi. Anggad walay bilay na sakey ya toon abalang, wala ni ya siansia so nagawaan tayo. Panon irayan makapawil no anggapo so mangibaga tan mangipaneng-neng ed sikaray dalan?

Kumatlo, sarayan nababalang komon et ag ira onaarawi lapud sikatayo! Lapud say agtayo pansumpal odino lapud say agtayo panasikaso, panpaulyan ed saray responsibilidad tayo! Ag komon ya nagawa. Laut la ed saray naitdan na pakauley ed arum. Sakey ya pan-alwar: komon anggapo so nabalang ed saray walad poder tayo lapud say kaugsan, inka-siblet, inkapasnok, inka-ngiras, inka-tila tayo. Ag abuloyan na Dios komon! Balet, no wala ra yan agawa, walad sikatayo so manpatauli, tan manpasimbalo. Onkerew na panamedona. Onya labat pian saraya et ompawil. Onasingger lamet.

Ontan la sirin, ya kerewen ko so pikakasi yo para siak tan amin iran papari. Sikami ya naitdan na responsibilidad. Diad kakulangan mi say Dios la so manpano iraya. Tan diad inkakapoy mi, say Dios tan sikayo komon so mangiter na biskeg ed sikami. Say oliran mi tan sikatayo et si Jesus ya Maung a Pastol.

Ontan la komon

Saturday, April 21, 2012

3rd Sunday of Easter: Pangasinan Reflection

Kareenan. Say unaan ya inbalikas nen Jesus kasumpal ton napanengneng ed saray apostol to. :Kareenan ed sikayo.” Say kareenan met so narerengel tayo kada misa, antes tayo awaten si Jesus ed masanton komunyon.

Inter na Katawan iyan kareenan kasumpal na sikato so inmolid bilay. Nakakukolan tayo so kareenan. Walay taloran bunga na say kareenan nen Kristo para sikatayo ra natan ed sayan panaon laut la mabetbet ya sikatayo so walay stress, depression tan pagpaga ya naynay.

Unaan, kareenan na kanunutan.

Kumadwa, kareenan na puso.

Kumatlo, kareenan na kamarerwa tayo.

Say kareenan nen Kristo tayo labat na-experience so twan kareenan ed bilay tayo natan, tan diad ontumbok ya bilay.

Anto so kabaliksan iyan kareenan ed kapegleyan na kairapan tayo? Anto so kabaliksan na sayan kareenan diad saray itatagey na presio na sasaliwen? Anto so kabaliksan na kareenan diad kapegleyan na sakit ya liliknaen tayo? Diad kapegleyan na pateyan, tilaan, takewan, bisyon droga tan sugal? Odino diad kapegleyan na pantataktakot na Tsina ed Pilipinas?

Diad gapo, apanoy panduaruwa tan pakatatakot iramay apostol tan disipulo nen Kristo. Nen si Jesus so linmad pegley da, inpaneng-neng tod sikara iray lima tan sali to. Anto so aneng-neng da ed saray lima tan sali nen Kristo? Saray sugat to a nanlapud say inpangipasak dad sikato ed krus. Anggaman diad inkioli na Katawan et say laman tan nengneng to et nansalat, saramay sugat to so wadman ni. Ag iya nakal. Tan saya so awit na Katawan anggad inkioli to. Tan dia tayo naalmo so kabaliksan na say kareenan tan liket na Kristiano lapud say inkioli na Katawan.

Say kareenan na kanunutan. No nengnengen tayo iray sugat na Katawan, ipapanunot tod sikatayo ya sikatayo so aperdona ed saray kasalanan tayo. No sikatayo so manbabawi, tan pinordona na Katawan, sikatayo so twan apirdona. Tan lapud saya, wala la komuy kareenan na konsiyensa tayo.

Kumadwa, kareenan na puso. No nanengneng tayo so marka na sugat na Katawan ya walad lima, sali tan diad diking na to, amta tayo ya sikatayo so inararo na Katawan. Undying, unconditional, personal, determined love - Christ's love.

Kumatlo, kareenan na kamarerwa tayo. Si Kristo so mabilay, tan sikato so manuoley ed say maandon panarian to. Tatawagen to itayo ya pabiskegen iyan panarian diad Simbaan to.

Saraman ya sugat so sugat ya nansampot et inkioli na Katawan. Saraman ya sugat so naitday kabaliksan nen si Jesus so inmolid bilay. Tan natan, saraman ya sugat nen Jesus et aliling toy singa sugat tayo ra natan. Sugat na kairapan tayo. Sugat na kaermenan tan kapanoy gonigon na bilay tayo. Balet sugat ya mansampot lan lamang ed say kiolid bilay. Sugat ya paabigen na pakapanyari na inkioli na Katawan. Sugat ya walay ilalo lapud say inkioli na Katawan lanti.

Kanian, no anggapo yan kareenan ya manlapud say inkioli na Katawan, anto ni so naibaga tayo ed saray agagi tayon maniirap? Panon tayo nin maka-asinger ed sikara ed kairapan tan kaermenan da?

Sayan kareenan ya iiter na Katawan so makapangiter na ilalo ed sikatayo. Diad kapegleyan na kairapan tan suga-sugat tayo, diad kapegleyan na kaugsan ed mundo, lapud si Kristo ya Dios tayo so inmolid bilay! Agtayo la ontakot ed kaugsan. Agtayo la ontakot ed saray makapanyarin say getma da et para say dili da labat. Agtayo la ontakot ed saray mangipapasoot na inkaagom ed bilay da. Say kareenan nen Kristo so mangiter na ilalo, tan biskeg ed sikatayo.  Lapud si Kristo so inmolid bilay. Makapanyari. Tinalo to so kaugsan. Sikatayo met lanlamang so onoli a kaiba tayo so Dios tayon mabilay! Ontan pa komon. Amen.

Saturday, April 14, 2012

Mercy Sunday: Pangasinan Reflection

Sayan simba, mikakasakey tayo ed say Santo Papa, Benedicto tan say intiron Simbaan ed say pansilibra na Fiesta na Madibinon Panangasi.

Diad si Santan Faustian, say Katawan a Jesu Cristo so angipuyanan da so mensahe na Madibinon Panangasi. Onya so imbaga na Katawan: "Labay ko ya say Fiesta na Panangasi so apireng o refuge tan siroman na amin ya kakamarerwa, laut la para saray pakaskasin makasalanan. Diad sayan agew, akalukas so sakaaralman na panangasik. Iyibong ko so dayat a grasya ed siopaman ya ansingger ed sayan sobol na Panangasik. Siopaman so makompisar tan mangako na communion so makaawat na nagnap na pakaperdona na saray kasalanan tan saray dusa to. Diad sayan agew, akalukas so amin ya puirtay agusan na grasya. (Diary, 699).

Diad sayan agew sirin, sisilibraan tayo so kayamanan, kabaliksan tan pikakasakey tayo ed say Panangasi na Dios ed sikatayo. Diad sayan agew, kaiba tayo si Santo Tomas ya apostola nen imbaga to: "Katawan tan Dios ko." (Jn 20,28).

Sayan simba, so agew na Panangasi!

Anggaman saray kasalanan tayo so mangiter na kareketan ed kamarerwa tayo, saraya so magmaliw ya amputi no sikatayo so onkerew na Panangasi na Dios tan manmatalek tayo ed Sikato. Say Dios so manaalagar ed sikatayo diad puso ton mandarlang na panangaro tan panangasi, sipaparaan ya perdonaen to itayo, tan no sikatayo so onlan mapaabeba ed say sayakop na panangasi na Dios, tan mandasal na: Jesus, manmatalek ak ed Sika!"

Wala itayo ed panaon na panangasi. Akin? Anto so kabaliksan to yan pananon na panangasi? Antes ya sikatayo so okoman na Dios unong ed say katunongan to, iyibong to ni ed mundo so dayat na panangasi ed sikatayo. Antes na ipalapag na Dios so hustisia et sikatayo, iter ni na Katawan so panangasi to pian naitdan tayo na pankanawnawan ompawil ed sikato. Ta say malinew ya mensahe na Panangasi na Dios: anggapoy kasalanan ya mas baleg nen say panangasi na Dios; anggapoy kasalanan ya ag perdonaen na Katawan --- no sikatayo so mapaabeban manmatalek tan onkerew ed say Panangasi na Dios.

Akin wala yan fiesta ya na Panagnasi na Dios? Say Dios, ed amin ya Inka-Dios to tan amin ya kimey to so Panangasi mismo. Ipapanunont na sayan Fiesta so pankaukolan tayo na Panangasi na Dios lapud sikatayo so makasalanan; ta siopaman so mangiabagan anggapo so kasalanan to, agto la nakaukolan so panangasi na Dios; tan anggapo so kabaliksan na inpatey na Katawan diad tagey na krus!

Naani no ngarem, pian makabaliksan so pansilibra tayo na sayan ka-fiestaan na Madibinon Panangasi, walay silibrasyon na sakramento na panangasi, say kompisar ed oras na 1,30PM. Kasumpal na pandasal tayo na Chaplet na Divine Mercy ed 3PM, walay libot ya nagawa, pangiter tayo na galang ed say panangasi na Katawan. Awit you ra so imahen na Divine Mercy, ta sikara so ilibot tayo. Tan nagawa so misa, tan komunyon. Saraya so imbaga na Katawan no panon ya silibraan iyanfiesta: say pankompisar, say pangigalang ed say imahen na Madibinon Panangasi, say pimisa tan pan-komunyon, tan say panggwa na kimey na panangasi. Diad saraya, insipan na Katawan so dayat ya panangsin iyibong to ed amin ya mansilibra na sayan fiesta.

Inkuan na Katawan ed si Santa Faustina: "Anggad wala ni so panaon, onkerew kayo ed say sobol na Panangasi... Siopa man so agto lanay ya ondalan ed say puirta na Panangasik, nepeg labat ya ondalan ed puirta na hustisiak" (Diary 1146)

Itilan kerewen, awaten tan ibilay so Panangasi na Dios. "Jesus, I trust in You". Amen.