Saturday, June 16, 2012

11th Sunday in Ordinary Time: Pangasinan Reflection

Say ibanghilyo tayo et nipaakar ed "bokel". Say bokel ya intanem ya sakey ya domaralos. Tan anggaman agto amta no panon, say bokel et tinmubo, binmaleg ya anggad saya at nagmaliw ya tanaman ya nanbunga. Samay sakey ya bokel et say bokel na mustasa. Melmelag ya twa, balet nen saya so ontubo, magmaliw ya sankabalgan ya tanaman ya anggad saray manok so manayam ed saray sangasanga to.

Diad sarayan istorya na Katawan, labay ton itday ilalo iray disipulo to. Tan, ilalo met ed sikatayo laut la ed sarayan panaon.

In aliling na Katawan ya sarayan bokel et singa ra Panarian na Dios. Ya sayan panarian na Dios et mantalongaring. Anto ya so Panarian na Dios ya ibabaga na Katawan?

Diad saray Judio, say salita ya "Panarian na Dios" et nipaakar ed say andi anggaan ya pan-oley na Dios ed amin: say Dios so ari, tan diad sayan panaoley to, wala so katwaan, kareenan, katunongan, panangaro, pankakasakey, panangasi. Saraya so pakanengnengan no say Panarian na Dios so wadia la ed kapegleyan na too. Diad gapoy inpanbabangat na Katawan, saya so inbawag na Katawan para saray Judio: "Manparaan kayo! Wadia la so Panarian na Dios!"

Tan saya met so maong a balita ya inawat tayo: Wadia la so Panarian na Dios! Tan, no talusan tayo so kabaliksan na sayan Panarian, wadia met la sirin ed kapegleyan tayo so tanda tan pakanengnengan na sayan Panarian:

katwaan, kareenan, katunongan, panangaro, pankakasakey, panangasi. Ta lapud saya so inbalikas na Katawan, insipan to: wadia la so Panarian na Dios!

Balet lingaw kayo ed kaliber-liber tayo, dengel kayo ed saray balita diad radio, manbasa kayo na saray newspapers: imbes na say Panarian na Dios so wadia, singa say Panarian na Kaugsan so onkakayat ed kapegleyan tayo! Dakerakel so tilaan, pateyan, lastogan, lamesan. Bosolan tan kolkolan. Wadtan la so nanduroman bisyo, tan kaugsan ya dederalen toy bilay na too. Kawalaan so Panarian na Dios?

No saya so tepet tayo natan, say ebat et nalmo tayo ed saray istorya na Katawan nipaakar ed saray bokel. Ta sayan bokel a singa Panarian na Dios, no saya la et insibwag tan intanem, anggapoy arum ya nagawaan to no agsay ontubo, ombaleg tan manbunga. Tan anggaman singa bokel na mustasa no Panarian na Dios diad gapo, anggaman melmelag iyan bokel, saya lan lamang et ombolaslas tan ombaleg a magmaliw sangkabalgan ya tanaman!

Diad ebat na Katawan sirin ed sayan tepet tayo, ed kapegleyan na kaugsan diad kaliber-liber tayo, onya so sipan na Katawan ed sikatayo: "Anggaman singa wala tayo ni ed kabilongetan na kaugsan, agkayo mapagpaga. Say Dios so in-charge, sikatayo so manooley tan akaoley. No nantanem la so Dios, tan intanem to la so bokel na Panarian to, anggapo la so makapanpatunda ed say ibolasbolas to. Say gapoan na panoley na Katawan, anggaman singa labat onggapo ed mel-melag ya oley, diad isabi nagnap ya panaon, sikato so manoley ed amin diad intiron mundo.

Sirin, agtayo lingwanan iraya: Unaan, diad personal tayon bilay ya sakey a Kristiano. Agtayo komon nanaekalan na ilalo no mabetbet tayon ompapawil ed saray kasalanan ya agtayo labay ya gawaen. Manisia kayo ya diad sarayan pakakapelag tayo ed kasalanan, say Dios so wadtan ya lanang ya mangiter na say panangasi to tan say kabiskegan tayo. Itila labat ya onkerew ed na grasya ed sikato. Agkayo mapaga, agni asumpal so kimey na Dios ed sikatayo! Nabalang so sakey ya too tan manbilay ed kaugsan no abuloyan ton say dili to et imbes na onbolaslas ed grasya na Dios, diad say kaugsan to pepeketan to, tan agto la onkerew na liwawa ed say Dios!

Kumadwa, say pansampotan na plano na Dios nipaakar ed say kilalaban tayo. Anggaman singa mas mabiskeg so kaugsan natan, say bokel ya intanem na Dios ed say kilalaban tayo so mansampot ed say pantalongaring na pakapanyari na Dios! Agtayo komon naekalan na ilalo, tan natukso ed sayan kipapasen. Lapud say Dios so mamistiryon wadia ed amin ya nagagawa ed kaliber-liber tayo. Manmatanlek tayo ed sikato. Ta diad sampot, diad amin mansampot ed kamaungan. Tan amin ya kipapasen so mansampot ed kamaungan.

Ontan pa komon. Amen.

Saturday, June 09, 2012

Corpus Christi: Pangasinan Reflection

Sisilibraan tayo nantan a simba so solemnidad na Laman tan Dala na Katawan tayon Jesu Cristo, odino diad latin say “Corpus Christi”. Say kabaliksan na Corpus et laman, tan say Christi et Cristo: say Laman nen Cristo.

Tan sayan silibrasyon et ipapanunot tod sikatayo so sankamablian ya regalon inter na Katawan ed sikatayo: say masagradon laman na Katawan ya aakoen tayo mismo diad Masanton Komunyon. Say Masanton Misa a sisilibraan tayo unong ed say ganggan na Katawan: Gawa yo ya ed pakanudnuntan ed siak.

Tan sayan ganggan so totooren na say Simbaan nen saman ya anggad natan. Tan saya so rason no akin diad kada baley diad bansa tayo wala so simbaab ya nipaalagey.

Wala ra so pigaran pidumaan na say simbaan na Katoliko tan saray arum ya relihiyon. Say altar, say tabernakolo tan say talimokoran. Diad saray arum ya simbaan na aliwan Katoliko, anggapo so altar da, anggapo so tabernakolo da, tan anggapo so talimokoran da.

Walay rason no akin et anggapo iraya ed sikara: anggapo so masanton misa ya bibirbiren dan sakramento. Lapud anggapo so misa ra, anggapo so altar da; tan lapud agda sililibraan so misa, anggapo so tabernakolo ya pangisinopan na masanton hostia, say laman nen Kristo mismo; tan lapud anggapo so tabernakolo ra, anggapo so mabibinon kiwawala mismo na Katawan, anggapo so talimokoran da itdan na galang tan dayew.

Diad altar tayo sisilibraan so misa; diad tabernakolo tayo akasinop so Laman nen Cristo mismo diad masanton hostia; tan lapud saya, sikatayo so onatatalimokor ya mangiiter na galang tan dayew ed sayan kiwawala na Katawan mismo ed dalen na simbaan.

Sirin, agtayo lilingwanan so sayan kiwawala na Katawan ed amin ya simbaan tayo. Unaan, aglilinwanan so man-genuflect kada onloob ed simbaan. Sayan panagtalimokor so mamibirbir ed say kiwawala na Katawan. Kumadwa, diad dalem na simbaan sikatayo so mandasal. Tan nagawa tayo labat iya no sikatayo so mandeen. Silence ed simbaaan. Say silence tayo, say pandeen tayo et aliwa labat ya pamirbir ed say gloria na Dios ya walad say simbaan, no ingen say maong ya kipapasen na dili tayon ondengel ed say ibaga na Dios ed sikatayo. We can only truly pray when we have silence in our hearts, and silence around us. Kumatlo, agtayo komon lilingwanan ya wala ra so panangiter na galang ed say kiwawala na Dios diad masanton tabernakolo. Tan sakey et no panon tayon onarap ed say Dios diad panag-kawes tayo. Wala ra so aka-lista dimad kaloob na simbaan no anto ra so nepeg ya isolong tan ag nepeg ya isolong. Saya et pangiiter tayo na galang tan dayew ed say Dios ya wadia ed kapegleyan tayo.

No naneng-neng yo so silew ya mandarlang diad say tabernacle light, saya et reminder ya wadia so kiwawala na Dios ed say Laman to. Diad sayan kapistaan na Corpus Christ, say Masanton Laman tan Dala na Katawan, iter tayo komon so baleg ya pamagalang tan pisasalamat ed sayan sankamablian ya regalo na Dios ed sikatayo: say kiwawala mismo na Katawan ed kapegleyan tayo. Tan saya so sipan ya tinoor na Katawan ed sikatayo: anggad sampot na mundo, agto itayo taynan. Agto itayo panbokbokoren. Ontan pa komon. Amen.

Saturday, June 02, 2012

Santisima Trinidad: Pangasinan Reflection B

Say misterio na Santissima Trinidad so ag nanlapud too; sayan walad kapegleyan na doktrina na pananisia tayo et diad Dios mismo so nanlapuan to. Ta lapud no say too so mangibalikas na antokaman onong ed kakabatan to, ag nayarin ibaga to ya say sakey et talora! Ag balot natalusan iya na too. Say doktrina na Santissima Trinidad ya mangibabaga ya walay saksakey ya Dios balet taloran persona, say Ama, Anak tan say Ispiritu Santo. Nanlapu iya ed Dios; no anggapo yan puyan na Dios ed too, agbalot naamtaan iya na too.

Say Santissima Trinidad, lapud sakey ya misterio ya nanlapud Dios, et naawat labat, aliwan unong ed kakabatan na too, no ag ingen unong ed say pananisia na too.

Anto sirin so kabaliksan na say misterio na Santissima Trinidad ed bilay tayon sakey a Katolikon Kristiano?

Sayan doktrina et aawaten tan walad pananisia na amini ya Kristiano, saray Protestante man o Katoliko. Balet, walay piduan tayo ed sikara. Sikatayo ran Katoliko malinlinew tayon ipapaamta iyan pananisia. Panon? Diad panag-krus tayo. Sikatayo ya Katoliko et walad kaugalian na pananisia tayo ya sikatayo so man-krus ed ngaray Dios Ama, Anak tan Ispiritu Santo. Akin et wala yan gagawaen tayo?

Unaan, say panag-krus tayo et ipapaamta, ipapanunot to so pananisia tayo ed say saksakey a Dios ed taloran persona: Ama, Anak tan Ispiritu Santo. Kada man-krus tayo sirin ibebelyaw tayo no siopa so Dios tayo, tan sikatayo so manisia ed say Santissima Trinidad.

Kumadwa, no man-krus tayo et onkekerew tayo na bendision ed say saksakey ya Dios ed taloran persona. Say pari no manbendision, sikato so man-krus tan manbendision ed ngaray Santissima Trinidad, aliwan diad ngaran to. Kanian, no man-krus tayo, onkekerew tayo na bendision ed say Dios para sikatayo. Sakey ya "self-blessing". Sirin, no kabangan tayo na kabwasan, marakep ya sikatayo so man-krus. Say bendision na Dios so walad sikatayo komon ed sayan agew. No wala ra so gawaen odino kimeyen tayo, odino walay igapo ya gawaen tayo, itilan man-krus pian say bendision na Dios so walad sikatayo ed saraman ya bekta. Pian diad say ngaray Santissima Trinidad tayo igapo tan isampot so saraman ya nanduruman kimey tan gagawaen tayo.

Say panag-krus ya kaibay bendita et ipapanunot to ya sikatayo so abinyagan ed ngaray Ama, tan diad Anak tan diad Ispiritu Santo.

Kumatlo, diad panag-krus tayo, ipapaamta to met no siopa tayo ed arap na Dios. A sikatayo so Katoliko Kristiano. Lapud say panag-krus tayo, nabibirbir tayo ya sikatayo so Katoliko. Diad abong, tua mabetbet tayo ya mankrus. Antes na panangan. Antes ya naogip. Balet, no diad paway, akin balet et ngal-ngali agtayo man-krus. Aminsan siak so angan ed Jolibee. Walay aneng-neng kon nankrus antes ya angan. Nilingaw ko ray wadman met ed saman ya fastfood, anggapo so nan-krus antes iran angan. Agi, kuan ko. Saksakey so Katoliko ed sayan restaurant! Akin et ibabaing tayo so mankrus? Akin et singa tayo nasisikig no mankrus tayo ed publiko. Agtayo komon ibabaing ya sikatayo so Katoliko. Agatayo ibabaing so pananisia tayo ed say Santissima Trinidad! Kanian, diad maminsan ya mangan ak ed restaurant tan walay naneng-neng kon mankrus, amtak ya Katoliko iman, mananisia ed say Santissima Trinidad. Tan sikato et taga San Fabian!

Diad kaka-ogip tayo walay dasal ed say Santissima Trinidad ya sumpalen tayo komon. Diad pankrus tayo: Misalamat tayo ed say Dios Ama ed amin ya bendision ya naawat tayo ed say agew ya apalabas. Diad Dios Anak, onkerew tayo na panangasi tan panamerdona ed saray kasalanan tayo. Diad Dios Ispiritu Santo, onkerew tayo na panangiwanwan to ed sikatayo ed saray gawaen tayo ed say ontumbok ya agew. Antikey ya dasal Panangidayew ed say Santissima Trinidad.

Ontan la komon

Saturday, May 26, 2012

Pentecost: Pangasinan Reflection

Ed sayan agew na Pentecostes, agew na Inkianak na Simbaan, itila met ya pasimbaloen so binyag tayo. Ta nen sikatayo so abinyagan, naawat tayo so Ispiritu Santo. Twa nen sikatayo so niaanak, naawat tayo so bilay; nen sikatayo balet so abinyagan, naawat tayo so bilay a nanlapud say Isipiritu Santo. Bilay ya nayarin mangaro tan makaawat na aro tan panangasi, bilay ya walay kareenan, katwaan tan katunongan ta lapud saraya so pakabirbiran na bilay tan pakapanyari na Ispiritu Santo.

Say Sakraminto na Binyag so puerta ya mangilokas ed say pakaawat tayo na grasyan iiter na Dios diad panamegley na Simbaan. Pitora so sakramento na Simbaan. Pitoran pakakawatan tayo na grasya tan bendision na Dios. Akin et puerta na grasya so binyag? Lapud no ag abinyagan so sakey, panon ton makaawat na arum iran sakraminto? Panon ton makaawat na sakraminot na kasal? Say pangako to ed say laman tan dala na Katawan ed masanton misa?

Kanian no ontan lay importante so binyag, say tepet tayo: kapigan so panpabinyag yo na say anak yon ogaw?Akin atepet iya? Ta no maminsan tepeten ko no kapigan so panpabinyag ed anak da? Wala ray ateng ya mangibaga: no baleg lay baboy. Alagaren kon no wala lay kandin. No wala lay atipon kon isaliw na ponsia. Komon, agtayo nunonten ya say binyag tan say grasya ya naawat ed saya et mandepende ed say kabaleg na baboy, say kanding odino no wala lay pansit. Anggaman anggapoy ponsia, no say ateng et awiten day anak da ya pabinyagan, nawaat ni so grasya na binyag!

Say arum panbansagen dala so binyag tan kasal. Ta akatipid ira kuno. No onya so kanunutan na ateng. Onya met so ebat ko: masiblet kayo. No agyo tampol pabinyagan so ogaw, isisiblet yo so grasya ya naawat to komon diad pimisa to, diad pankumpil to. Diad pangawat to komon na santa lana. Balet, agiraya naawat lapud insiblet yo so sakraminto na binyag ed sikato.

Kanian, kapigan? No maksil lay ina ya awiten so ogaw ya pabinyagan. Tan saya et ag palampasen na taloy bulan.

Kumadwa, say ngaran na ogaw. Anggapam mahilig kayo ya combination na ngaran na ina tan ama, kaiba lay bai tan laki to (apatira ira), say sankarakepan ya ngaran ya iter ed saray anak yo et say ngaran na santo. Say makristianon ngaran. Ta sarayan santo so magmaliw ya patron na say kangaranan to. Say patron so manunaan ya manpikasi para samay ogaw ya anggad ibaleg tan itaken to.

Kumatlo, say kandila. Say twa, sama kandila no binyag et para samay ogaw, aliwan para saray ninong tan ninong. Ta saray ninong tan ninang ed akaawat kayo la na kandila yo nen abinyagan kayo. Sayan kandila ya iter ed samay ogaw et simbolo na silew nen Kristo ya mangiter na liwawa ed bilay to. Tan komun no nisinop yo yan kandila, sayan kandila met so usaren no sikato so man-first communion. Sayan kandila met so usaren no sikato so mansakit ya mangawat na santa lanan. Odino no sikato so mankasal la. Ya anggad saya et usaren no no andi lad bilay. Tan no wala ni so akera, ipila ya anggad samay lomon to. Anggad patey say silew nen Kristo so mangiter na liwawa ed sikato. Kanian, pili yo so marakep tan baleg ya kandila.

Kumapat, say kolor na binyag. Amputi. Simbolo na kasurian. Kalinisan. Tan no walay matsa na kawes tan saya so ipesak, omputi. Diad biniag say matsa na kasalanan no napunasan, tan say kamarerwa na ogaw so naandi ed sikato so kasalanan ya tawir. Man-amputi so ogaw. Man-amputi so ateng. Tan no nayari, pari saray ninong tan ninang, bagaan yo ran man-amputi.

Diad sayan kapistaan na pentecostes, itilan pasimbaloen tayo so binyag ya naawat tayo. Nen say Isipiritu Santo so naawat tayo nen sikatayo so abinyagan. Komon, makabaliksan so silbrasyon tayo na binyag tan nabirbir tayo so pakayari na Ispirito Santo ed bilay tayo. Ontan pa komon. Amen.

Saturday, May 19, 2012

Ascension of the Lord: Pangasinan Reflection

"Niatagey ed tawen leleg dan neneng-nengen, insan asaniban na lorem". Saya so naimatonan na saray disipulo nen Kristo nen sikato so tinmokotok. Anto ya so intokotok na Katawan? Unong ed say prefacio na Yukaristikon Dasal ed sayan agew, "si Kristo... et nilabsan to lay pakanengneng tayo, aliwan lapud pangikaindan tod sikatayo no ag say pagmaliw ton ilalo tayo." Agawa "ta alaen ton para sikatayo so pinanabang tayod madibinon bilay".

Samay lorem ya abitla ed say masanton sulat et aliwan ordinarion lorem. Diad Biblia, laut lad diad Daan a Sipan, say lorem et simbolo na kiwawala na Dios, tan sayan Dios et asingsinger ed say totoo to! Kanian, makabaliksan iyan lorem sirin pian mas natalusan tayo so sayan Fiesta na Intokotok na Katawan. Para saray apostol tan disipulo to nen si Jesus et niatagey ed tawen, say pisikal ya kiwawala na Katawan et naandi ed kapegleyan da. Kanian, ontan lay pagpaga ra. Walay ermen ed kapusoan da. Kabat da ya tuan si Jesus et inmolid bilay, balet sikato so tinmaynan lan lamang. Samay lorem ya nansanib ed si Jesus balet so angiter na ilalo tan liket ed sikara! Ta kabat da met ya sayan lorem et wadman so kiwawala na Katawan, tan unong ed say pananisia ra, si Jesus ingen so mas asingger ed sikara! Anggaman anggapo lad sikara si Jesus physically, manisia ra ya mas asingsinger ed sikara ni diad saman ya lorem!

Kasumpal ya si Jesus so naandi ed pakanengneng da ramay disipulo, walay dwaran anghel ya nantepet ed siakra: "Akin et manalalagey kayon akatangay ed tawen?" Ibabaga ba sarayan anghel ya si Jesus so ag arawi. Si Jesus so aliwan walad tagey. Si Jesus so walad kapegleyan tan asingsinger ed sikatayo. Agto itayo inkaindan nen Jesus. Agto itayo paolyan!

Antes ya si Jesus so niatagey, ingangan tod saray disipulo to: "Magmaliw kayon tasik ed Jerusalem, diad intiron Judea tan Samaria, tan diad amin a sokung na mundo." Saya so kumadwan kabaliksan na Intokotok na Katawan para sikatayo ran disipulo to. Intilak na Katawan so responsibilidad ed sikatayo ran disipulo to ya mangikabat, mangibawag tan mantasi ed para si Jesus. Say intokotok nen Jesus so angiter a baleg ya responsibilidad ed sikatayo: say pangituloy tayo ed mundo so ingapo na Katawan. Pinagmaliw to itayon misionario so intokotok na Katawan.  Aliwa tayo labat ya mantasi ed sikato, sikatayo so nigangan ya ibelyaw so Ibanghilyo ed amin pian akoen da so Maung a Balita tan naalmo ra so liket tan gayaga ed Dios tan saray amin ya bengatla na Dios!

Tan saya sarag tayo lan sumpalen iya: diad kaabongan tayo, diad pankikimeyan tayo, diad parokia tayo, diad baley tayo. Tan si Jesus so walad sikatayo lawas pian mabiskeg tayon tooren iyan misyon tayo ya inter na Katawan ed sikatayo.  Manpikasi tayo sirin ed say Katawan ya wala komon so biskeg tayo tan sibeg tayon naibilay tan naibelyaw so katwaan, katunongan tan kareenan; say pankakasakey tan kaoksoyan na bilay tayo unong ed say bilin tan bilay nen Kristo tan say Ibanghily ya intilak to para sikatayo amin. Ontan pa komon. Amen.