Good Friday: Pangasinan Reflection

Akin et angoban tan iter tayo so panangigalang tayo ed krus? Ta say twa, no sarag to labat et onarawi tan ibatikan so krus. Ta say krus et mangiiter na ermen, pagpaga tan irap na bilay. Siopa ed sikatayo so labay to ya manerment, tan manirap. Nakumanet so moling tan itsuray mataken lapud paga tan panag-aburido ed saray krus ya walada sikatayo?

Insan natan, ed sayan Biernes Santo, wadia tayon anguban tan pagalangan so krus? Akin?

Say Dios walay linawa to; ontan met sikatayo so walay linawa. No say linawa tan plano tayo et mansumlangan, dwara so sarag tayon gawaen:

ipasoot so linawa tayo, tan misian tayo ed say linawa na Dios.

odino, birbiren so mas atagey ya linawa na Dios. Tan nagawaan tayo ya no naaralan tayon manmatalek ed say Dios.

A singa:

No inabuloyan na Dios ya sikatayo so mansakit, anto so unaan ya reaction tayo?

Say unaan ya walad dili tayo, tan say natural preference tayo, sikatayo komon so healthy, walad abig na laman. Balet, inabuloyan na Dios ya sikatayo so mansakit. Kanian, ed sayan bekta, walay sumlangan na linawa. Say linawa na Dios so duma ed linawa, plano tan labay tayo. Unaan, sarag tayon manpasnok, tetelen so Dios. Ibaga tayod dili tayon dudusaen tan ag tayo inaro na Dios. Tan akoen tayon bokoR iyan kairapan.

Odino, kuan tayo: anggaman agko natalusan iyan sakit, manmatalek ak ed say Dios. Manmatalek ak ed kakabtan na Dios. Manmatalek ak ed panangasi na Dios.

Nen si Jesus so walad Garden of Gethsemane, anengneng to so kairapan ya dalanan to. Nen sikato so niludlurey, sinisiplatan, pinapairap, abir-abir na Katawan so krus ya nepeg ton akoen tan sakbaten.

Balet diad amin iraya, tan diad gapoy-gapu na amin, wadman la so panagmatalek nen Jesus ed say Ama to. Diad sayan talek nen Jesus ed say Ama, nankasakey so linawa ra. Say krus na Katawan nagmaliwa ya makabaliksan, nagmaliw ya dalan na kilalaban tayo. Talek tan panangaro.

Akin et angoban tayo so krus? Akin et iter tayo so pamagalang tayo ed say krus?

Pian, napasimbalo tayo so panagmatalek tayo ed say Dios. Pankasakeyen tayo so linawa na Dios tan say linawa tayo. Nagawaan tayo labat iya no iter tayo so PANAGMAoTELEK tayo ed say Dios a Katawan.

Inggapo tayo so Novena na Divine Mercy natan. Nengneng yo so imahen na Divine Mercy. Diad leksab na salian na Katawan, so sakey ya reminder ed sikatayo: Jesus, I trust in You!

Manmatalek tayo ed sa Dios anggaman say linawa to et aliwan unong ed say labay tayo. Anggaman say plano tayo et paalikoen na Dios, anggaman say labay tayo et ag tayo nagamuran tan duma ed say nagagawa ed bilay tayo.

Natan, ipapanunont na Simbaan ed sikatayo so sankabalgan ya inpanirap na Katawan, tan no panon so kabaleg met na panangaro tan panangasi na Dios ed sikatayo.

Manpikasi tayo na biskeg na linawa, say grasya ya pankasakeyen tayo so linawa na Dios tan say linawa tayo, pian nalakap, naako tan nasakbat tayo iray krus tayo, a singa say inpanlakap, inpanako tan inpansakbat nen Katawan ed say krus to. Tan sikatayo komon so onbiskeg diad panagmatalek ed say Panangasi na Dios. Dia iyangob yo ed krus, awit yo ed arap na krus na Katawan iray krus ya sasakbaten yo, tan say itekep yon dasal: Katwan, manmatalek ak ed sika. Jesus, I trust in you. Ontan pa komon. Amen.

Good Friday: Pangasinan Reflection

Si Barabbas so sakey ed saray kabkabat ya ngaran ed say Pasyon na Katawan tayon Jesukristo. Siopa si Barabbas? Sakey ya kiminal ya lapud say kasalanan to, sikato so na-okom ya ompatey. Si Barabbas so asintinsia-an ya ompatey ed agew na Paskua. Unong ed say ley na say gobierno na Roma, si Barabbas so ipasak ed krus. Balet, agto manbokbokor: kaiba to ni duaran singa sikato ya asintinsian na patey met. Balet, ed samay agew ya pateyen si Barabbas, sikato so akapaway ed prisoan. Ed samay agew na ipatey to, imbes ya sikato so ipasak ed krus, walay sananey ya inpasak da. Si Jesus iman.

Inpanili nen Pilato iray totoo no siopa so labay dan ibolos: si Jesus o si Barabbas. Lapud say inpansogosg na saray Pariseo tan arum niran manooley diad Jerusalem, saray totoo et si Barabbas so pinili ran ibolos, aliwan si Jesus.

Tan si Jesus so inpasak ed krus.

Balet, say tuay-tua. Si Barabbas so walay krimen tan kasalanan ya ginawa to. Guilty sirin. Si Barabbas sirin so walad silong na dusay patey. Si Barabbas so anggapoy kanepegan ya naperdona lapud sikato so bantog ya makasalanan.

Say tuay-tua, samay krus ya sinakbat nen Jesus et para si Barabbas iman. Samay krus ya inateyen na Katawan et para si Barabbas iman.

Agagik ira, si Barabbas et sikato so mangi-lalaman na amin ed sikatayon makasalanan. Amin tayo makasalanan. Tan lapud sayan kasalanan, walay dusa ya awaten tayo. Tan satan ya dusa et say patey.

Balet, wadia si Jesus. Samay krus ya para sikatayo, sinakbat na Katawan. Samay krus ya bunga na amin iray kasalanan tayo, si Jesus so inpasak diman. Tan inatey. Imbes na sikatayo, si Jesus so angako ed sarayan amin. A singa inpangako to ed si Barabbas. Onya la so kabaleg na panangasi na Kaawan ed sikatayo ran makasalanan.

Ed sayan agew, ingapo tayo so Novena na Madibinon Panangasi. Makabaliksan no akin et natan so gapo na sayan novena. Lapud, nangelan tayo ed say abasan pasyon na Katawan tayon Jesucristo ya nen sikatoy inatey la ed tagey na krus, dinuyok na sakey a sondalo so diking nen Jesus. Aduyok so puso to tan inmagos so danum tan dala. Inkuan nen Jesus ed si Santa Faustina, sakey a madren angipuyanan nen Jesus nipaakar ed sayan mensahe na Madibinon Panangasi, nen inmagos iyan danum tan dala, inmagos so agnasab-sabaan tan agnutokor a panangasi to ed enteron mundo. Sayan krus, ya inter tayo pamagalang tayo et simbolo na panangasi na Katawan. Lapud sayan krus, say panangasi na Dios so tuan naawat, tan inter to ed sikatayo. Sikatayo ran makasalanan.

Say sankamaungan ya balita ya inter na sayan krus: Lapud panangasi nen Jesus, say panmerdona na kasalanan tayo, aliwan dusa so naawat tayo. Onya so panangasi na Dios. Saya so mensahe na krus. Mensahe na Madibinon Panangasi na Katawan.

Agtayo amta no antoy agawa ed si Barabbas, kasumpal ya naawat toy kawayangan to.  Inawat to met kasi si Jesus ya Manangilban to? Abirbir to kasi so panangasi na Katawan ed bilay to? Nanbabawi kasi si Barabbas? Diad sampot, anggaman manlepwa so panangasi na Katawan, walad si Barabbas, tan walad sikatayo no sikatayo so manbabawi, manpataoli, magmaliw ya balon pinalsa lapud say inpanirap, inpatey tan inkiolid bilay na Katawan.

Si Barabbas so akaawat na balon bilay. Amin tayo met so akaawat na sayan bilay lapud pananagasi na Katawan. Ontan la komon ya amin tayo et birbiren tan manmatalek tayo ed sayan panangasi na Dios ed sikatayo.

Ontan la komo.

Maundy Thursday: Pangasinan Reflection

Siopa tayo ed arap na Dios? Anto so pakasarag tayo ed Dios? Anto so pakayarin nipanengneng tayo ed Dios a Katawan?

Say Dios so makapanyari. Pinalasa ton amin. Diad pakapanyari na Dios, no anggan ekalen na Dios labat so pakayari tod mundo, naandi so amin.

Sikatayo so pinalsa na Dios. Nanlapu tayo ed Dios. Anggapo tayo no anggapo so Dios. Walay kiwawala tayo lapud inabuloy na Dios iyan kiwawala tayo.

Diad arap na Dios, anggapo so nailastog tayo. Ingen, say niarap tayo ed Dios et say kasalanan tayo. Say Dios so sankasantosan; sikatayo so nalelener ed kasalanan. Tan kada kasalanan tayo, onaarawi tayo ed say Dios.

Tan no diad sikatayon dili labat, wala kasi so pakayari tayon makaasingger ed Dios? Anggapon balot.

Balet, say Dios aliwan masiblet. Aliwan mapasnok. Say Dios maaro. Say Dios mapangasi.

Kanian, nagmaliw ya too. Pian sayan kaarawi tayo ed Dios et napaasinger. Nanlapud Dios lan lamang pian say too et makaasinger ed Dios. Say Dios nagmaliw a too.

Aliwa labat ya nagmaliw a too. Say Dios, nagmaliw ya too, tan napaaripen ed too! Say Dios so tinmewek, yinmoko, tan inorasan to so sali na too. Diad sayan ginawa na Katawan, inpanengneng tod sikatayo no siopa so Dios.

Diad sayan inpanengneng ya oliran na Katawan, inpakabat tod sikatayo ya say Dios so PANANGASI TAN PANANGARO MISMO.

Anto so pakayari tayon onarap ed Dios? Anto so sarag ya iyarap ed Dios? Aliwan pakapanyari. Aliwan kayaman. Aliwan kabiskegan. Saksakey labat: Say panangasi. Say panangaro ya inawat tayo ed Dios so panangaro tan panangasin iyarap tayo ed Dios.

Diad sayan bulan na Abril, sikato ya so silibrasyon na Jubilee of Freedom and Mercy. Say walad kapegleyan na sayan silibrasyon tayo et say agnatukor tan agnasabaan a panangasi na Dios. Tan no panaon tayon ipikabiangan iyan panangasi tan panangaro ed arum.

Wala dia so kahon: say Kahon na Regalo na Panangasi. Wala ra so agagi tayod walad prisoan. Anggaman wala so agawgawa dan kasalanan, tan krimen, sikara met so walad panangasi tan panangaro na Dios. Sakey yan pankanawnawa parad sikatayo no panon tayon pabolaslasen so panangasi na Dios ed dili tayo.

Sayan kahon na Regalo na Panangasi so parad saray agagi tayod prisoan. Nakaukolan da so nanduroman bengatla. Ikamen. Sabon. Toothbrush tan toothpaste. Tsinelas. Kawes.

Diad kapegleyan na kasalanan, wadman ya manaalagar so grasya na Dios. Inkuan na Katawan ed si St. Faustina, No anton kabaleg so kasalanan, ontan met kabaleg so grasya na Dios. Diad sayan panagbiang tayo, pankanawnawan pabiskegen so panangasi ed dili tayo. Ta say twa, saya labat so sarag tayon iyarap tan awiten ed Dios. Anggapo la so arum. Saya labat. Ta say Dios et Panangaro. Say Dios ed Panangasi mismo.

Ontan pa komon. Amen.

Palm Sunday: Pangasinan Reflection

Sayan Simba ya tatawagen tayon Palm Sunday odino Domingo de Ramos so simba na istorya na Katwan. No panon ya si Jesus, nanlapud nen inkianak, inpan-ogaw ya anggad sikato so nanliliber-liber ya nanbabangat tan nanbawag na Maung a Balita diad saray nanduroman pasen, diad sayan babasaen ya Ibanghilyo natan, nangelan tayo no panon ya sikato so inatey.

Diad gapo la na bilay na Katawan, apano la na kairapan tan kababaingan. Niyanak ed ayaman nasaray ayep. Inbatik ed Egipto lapud aanapen ya pateyen na saray sondalo nen Herodes. Binmaleg ed mairap ya pamilya. Tan diad sakey ya probinsiya, Galilee ya arawdawi ed sentro na bansa, ed Jerusalem. Saray nagmaliw ya kakaiba to et anggapo so aral da. Nanlalapu ra ed nisolinek ya pasen. Aminpiga ya labay ya pateyen na saray Judio. Elekan da. Imbaga ran ambagel na saray kakanayon to. Nen sinmempet ed baley to, agda inawat. Inwaklit da!

Nen inkaindan nen Judas si Jesus, inlako to na talomplo pirason pilak. sayan kantidad et bili na sakey ya aripen. Nen sikato so inyarap dad si Pilato ya pateyen, say walay dignidad ya ipapatey nen saman et say beheading, o panpotot na ulo. Maples tan anggapo so kairapan. Balet, say dusa ya inter dad sikato et crucifixion. Ya sayan dusa et para saray aripen, saray anggapoy kipapasen ed sociedad, saray kriminal. Tan sayan dusa, aliwan say kairapan llabat so iiter to ingen mas ni so kababaingan. The humiliation.

Nen panaon di Jesus, amin ya totoo et sasakbotan da si laman da, anggad kapegleyan na agew. Balet, no say sakey ya ipasak ed krus, labos tan lakseb. Tan diad arap na amin, walad sikato so kababaingan!

Kanian, sarag tayon ibaga ya say istorya na bilay, inpanirap tan impatey nen Jesus et istorya na kairapan tan kababaingan. Balet, aliwan onya so kabaliksan na istorya ya nangel tayo; no ingen istorya na panangaro tan panagpa-abeba. It is a story of love and humility.

Nangelan tayo so sulat nen San Pablo nipaakar ed si Jesus, diad kumadwan babasaen: “Anggaman a walad sikatoy inka-Dios, ag to impasoot a mansiansian kaparay Dios. Nilakseb to ingen so inka-Dios to, tan inala toy kipapasen na aripen nen nagmaliw a too. Nampaabeba tan maonur ya anggad patey – on, anggad ipapatey ed krus.”

Sirin, lapud panangaro say Dios nagmaliw a too, mabolos ton nanpaabeba, tan inako to so sakey ya kipapasen ya aripen. Lapud panangaro, akikasakey so Dios ed too.

Tan lapud panangaro, inter to so bilay to. Ag pinasoot ya magmaliw a too, ya inyanak ed ayaman na ayep, ya pababaingan tan pairapen diad krus.

Say Dios so nanpaabeba, tan mabolos ya pabaingan pian taloen to kasalanan ya nalapud panpaatagey nen Adan. Si Adan labay to magmaliwa a Dios; diad kasalanan ton mapaatagey, say patey so agamuran to. Say Dios, diad inpapaabeba to, nagmaliw a too. Tan lapud saya, say bilay na too a kaibay Dios so agamuran nen Kristo.

Saya so tawag na Dios ed sikatayo ed sayan arapen a Semana Santa: say kabaliksan na panagbaabeba et manbunga na panangaro. Itila sirin ya motekteken so panangaro na Dios ed sikatayo. Sayan Dios, “Anggaman a walad sikatoy inka-Dios, ag to impasoot a mansiansian kaparay Dios. Nilakseb to ingen so inka-Dios to, tan inala toy kipapasen na aripen nen nagmaliw a too. Nampaabeba tan maonur ya anggad patey – on, anggad ipapatey ed krus.”

Ontan pa komon. Amen.

5th Sunday of Lent (B): Pangasinan Reflection

Labay min nanengneng si Jesus. Saya so kerew na pigaran Griego ed saray disipulo nen Jesus. Manisia ak ya sayan kerew met et sikato so manunaan ya labay tayo ed bilay tayo. Say nakatongtong, nanengneng si Jesus.

Say twa, labay nen Jesus ya Sikato so  naalmo, nanengneng, nakabatan –tan naaro na amin. Kanian, si Jesus so nagmaliw a too. Tan inabolyan ton sikato so ipasak ed krus pian nalikna tan nabirbir tayo so baleg ya panangaro to ed sikatayo.

Walay marakep tan makabaliksan ya imahen na Simbaan pian sayan panangaro tan baleg a panangasi na Katawan ed sikatayo ed ag nalingwanan tan inagew-agew ya nanunutan.

Say crucifix. Say krus ya wadman si Jesus ya akapasak. Dia tayo naalmo so puso na Dios. No labay taon nanegneng si Cristo, ontangwa tayo labat tan nenegnengen tayo si Jesus ya inpasak ed krus pian sikatayo so nawalaay bilay. Pian say kelas ya pisisian tayo ed Dios et naandi, tan sikatayo so makaasinger ed Dios.

Apasalan tayo la so makakanengneng na crucifix, tan no maminsan agtayo la as-asikasoen so kabaliksan na sayan imahen na pananisia tayo. Diad arapen la ya simba et Ambelat Agew la. Tan say walad kapegleyan na sayan silibrasyon tayo et si Jesus ya inpasak ed krus.

Diad arapen ya Ambelat Agew, imbitaan ta kayon amin ya mikasakey ed say Katawan ya mamaarap ed Golgotha. No Simba, Domingo de Ramos. No Lunes Santo, walay nagawan Kumpisal ng Bayan ed ngarem na alas-kwatro. Antes to ya walay antikey ya Recollection no oras na alas-dos ed ngarem. No Martes, ed oras na alas-dos ed ngarem, itilan onkaleb ed Golgotha, para say Stations of the Cross, dimad Lipit. Tan saray regular ya schedule tayo no Huwebes Santo na alas-4 ed ngarem, tan say sanlabi ya panbantay tayo ed Santisimo. No Biernes Santo, agew na Impatey na Katawan, onggapo so silbrayon tayo ed alas dose ed ogto para samay Seven Last Word. Say novena na Divine Mercy so onggapo met ed sayan agew. Walay libot na nagawa kasumpal na Good Friday services, a kaibay veneration of the cross.

Diad sayan Holy Week tan parte na silibrasyon para say Golden Anniversary na Archdiocese, gawaen so Jubilee of Freedom and Mercy. Agtayo lilingwanan so manggawa na kimey na panangasi. Say sakey ya kimey na panangasi et say pambisita ed saray walad prisoan. No agkayo makabisita, wala so kahon na panangasi. Iter ira so mabetbet ya nakaukolan na saray priso. Aliwan lagari, no ingen saray ikamen, oles toothpaste, toothbrush, sabon, shampoo, tawas. Tan saray so iter ed sikara ed sayan silibrasyon na panangasi na Katawan.

Sarayan amin et aliwa labat iran schedule ya tomboken. No ingen awaten iraya komon ya pankanawnawan pian napasimbalo tayo so twan kabaliksan na say crucifix. Amin iraya et mangiter komon ed sikatayo na grasya pian makanan tan makabaliksan so pansilibra tayo na Holy Week.

Diad sarayan amin, say importante komon et say pansilibra na pamilya yo. Loob kayod simbaan ya kaiba yo ray pamilya yo. Sikayo ran atateng itagar yo ray anak yo. Odino, sikayo ran anak, itagar yo ray ateng yo.  Tan no makabaliksan so silbrasyon yo ya sanpamilya, komon unong ed say ibanghilyo, si Kristo so mantanggyour ed sikatayon amin ed sikato. Ontan pa komon. Amen.