Fiesta of the Sto. Nino: Pangasinan Reflection

Anggan iner so laen tayo diad Pilipinas, walan wala so sakey ya imahen: no maminsan nanduroma so kawes to: a singa kawes na nars, pulis, basketball player, dumaralos tan sumisigay; nan-duroma met so kolor to: kaymang, andeket tan meztiso; no maminsan andukoy so buek to, kolet, blonde, brown; nanduroma met so awit to, kabaleg, tan say imis – sayan imahen et say Sto. Nino, say Ari na Pinoy, ed kaabungan, trabaho, tan diad luganan.

Sisilibraan tayo natan a Simba so fiesta na Sto. Nino. Tan sayan fiesta et ipapanunot na simbaan ed sikatayo ya say Dios so nagmaliw a too, tan aki-ayam ed sikatayo. Alikna na Dios a Katawan tan kabat to so amin ya likanaan tan kipapasen na too, lapud say Dios so inyanak a too, nagmaliw a sakey a ogaw, tinmaken, nanirap, inatey tan inmolid bilay. Amin, sakey a too, likud ed kasalanan.

No nengnengen tayo so imahen na Sto. Nino, onya so tampol ya naimatonan tayo: diad say lima na Sto. Nino, sankabenbenan to so mundo. A singa ibabaga na Katawan, aliwa ak labat ya ogaw ya anggapoy kakanaan, no ingen sakey ya ari, tan anggapo so mundo, no anggapo so Dios ya manaari ed sikatayo.

Saya so kabaliksan na fiesta na Sto. Nino: say Dios a nagmaliw a too, ari na mundo, ari na amin, ari nabilay tayo. Tan sirin, sikato so pangiteran tayo na talek tan ilalo na bilay tayo.

Anggan iner naalmo so Sto. Nino: marakep tan makabaliksan ya kagagawa. Ta lapud no wadma so imahen na Sto. Nino, wadman met komon so pangawat tayo na panoley. Si Sto. Nino so walad restaurant yo, walad luganan yo, walad classroom yo, walad tindaan yo. Aliwan lapud pian walay swerte ed negosyo, tan diad kimey. No ingen, pian aboloyan tayon manoley so Katawan ed negosyo, kimey, abong, luganan tayo. Say Sto. Nino so manager na restaurant o karinderia yo, say Sto. Nino so manager na tindaan tan sari-sari store yo.

Say kabaliksan to: no twan sikatayo so deboto na Sto. Nino, matoor tayon sumpalen so ganggan na panangaro, tan katunongan na Dios ed pitotoo tayo. Agtayo maayew tan mapasnok no sikato so man-drive na luluganan, aliwan masaol ed panag-negosyo tayo; aliwan matila ed business tayo. Walay panamerdona tan panag-asikaso ed abong tayo. Ta akin: wadman so imahen na Sto. Nino – sikato so mano-oley ed bilay tayo. Sankabenbenan na Sto. Nino so mundo tayo.

Say dibosyon tayo ed say Sto. Nino et aliwan labat sirin ya panag-asikaso, panag-kawes, panag-pabalibali na imahen na Sto. Nino: ingen say panaboloy tayo ya say manaari, say manbebenben na bilay tan mundo tayo et say Dios a Katawan, ya Ari tayo. Ontan pa komon. Amen.

Epiphany of Our Lord/Visit of Our Lady of Fatima in San Fabian:Pangasinan Reflection

Sililibraan tayo natan so Solimnidad na Ipipania na Katawan. Say kabaliksan na “Ipipania” et say panangipaamta na Katawan ed intiron mundo a si Jesus so Manangilaban tayo. Say Ipipania et say panangipaamta ed say kilalaban tayo, ya saya so getma tan say linawa na Dios para sikatayo. Saray totoon makabat ya taga-bokig so mangilalaman ed say intiron mundo ya mangiiter na dayew tan ondadakmomo ed si Jesus a Manangilaban tayo.

Sayan panangipaamta na Dios ed say Dili ton Manangilaban, tan say kipapasen tan kabaliksan na kilalaban tayo et agni ontutonda. Saya ni so gagawaen na Dios para say kilalaban tayo.

Nen 1917, sayan panangipaamta nipaakar ed say kilalaban tayo so naimatonan na taloran ogogaw ya mantaon na 10, 9 tan 7. Saya et agawa ed sakey ya pasen ed Portugal, diad Fatima. Diad anem ya bulan, kada kuma 13 na bulan, nanlapud Mayo 13, 1917 ya anggad October 13, 1917, say Ina na Katawan, say Inan Birhen Maria so nanpayawar ed sarayan ogogaw, a di Lucia, Francisco tan Jacinta.

Inkuan na Ina ed say mensahe da: Say panagbabawi na kasalanan, say panagpataoli na saray makasalanan tan say pandasal pian nagamuran tayo so kilalaban tayo. Ontan lan abitla na Ina no panon ya naeermenan so Katawan lapud say agnapolpoltot ya pankakasalanan tayo. Onkekerew na sakripisyo, tan say pikakasakey tayo ed say inpanirap tan paniirap na Katawan lapud say kasalanan na mundo.

Diad kerew na Ina ya sikatayo so mandasal, say kerewen da et say pandasal tayo na Santo Rosario. Diad unaan ya inpayawar na Ina ed saray ogogaw na Fatima, nen 13 Mayo 1917, tinepet nan Lucia no sikara so onlad tawen. “On”, kuay Ina. “Balet, dakel ni so nepeg ya dasalen nen Francisco na Santo Rosario”.

Diad sampot ya imbisita na Ina ed Fatima nen 13 October 1917, agawa so Milagro na say Agew, nen say agew et nansalat na nanduroman kolor, tan singa apatak ed tawen ya onpelag ed mundo. Diad saman ya agew, 70,000 ya totoo so akaimaton ed saya, pigaran milagron pakaabig na laman so agawa, tan ndakerakel so anisia, tan saray makasalanan ya nanpataoli. Tan inpakabat da ya sikara so “Our Lady of the Rosary” na Fatima.

Agaylay palar tan ontan lay maliket tayo ya imahen na Our Lady of Fatima, ya nanlapud say Fatima, Portugal so onbisita ed say Parokia tayo no 9-10 January 2012, ed sayan arapen na Lunes tan Martes. Sayan ibisita na imahen na Fatima et aliwan mabetbet o naynay ya nagawa ed sakey ya pasen. Say twa, ampan sikato laya so sampot ya ibisita na sayan imahen ed interon bilay tayo. Twa, onbisita ed arum a parokia tan arum a pasen tan bansa, balet kapigan ni lamet kasi makabisita diad San Fabian mismo? Ampan agla naulit. Diad interon Pangasinan, taloran baley labat so bisitaen na sayan Imahen: diad Dagupan, diad Urdaneta tan diad San Fabian.

Sayan imahen et bibirbiren ya milagrosa. Tan “Weeping Madonna”, ta lapud documented ya tinmerter so lua na sayan imahen laut la ed saray panaon ya walay baleg a kasalanan na mundo. Nen 1972, tinmerter so lua na sayan imahen, lapud say inpan-abuloy na America so abortion.

Komon agtayo palabasen iyan ibisita na Ina ya singa anggapo so agawad Makristianon panagbilay tayo. Onsabi so Imahen na Ina diad Parokia na Lunes na kabwasan. Manlapud Dagupan. Itilan amin ya abeten so Ina diman ed Cayanga, kaleksab na taytay ed oras na alas 8 ed kabwasan, sikatayo so manlibot mamaarap ed simbaan, tan silibraan tayo sakey a misan pangawat ed say Inan ya ipangulo da di Archbishop Soc. Manayam diad sikatayo anggad Martes na kabwasan. No Lunes, sanagew tan sanlabi so vigil, ya anggad alas dose. Say Farewell Mass antes ya onsipot ya onlad Urdaneta et nagawa no 10 January, alas 9 ed kabwasan.

Mapalar tan maliket tayo. Sarayan agew komon et pagmaliwen tayon agew na grasya. Dakerakel so gagawaen tayo ed ordinarion inagew-agew. no 9-10 January et aliwan ordinarion agew. Niduma-duma irayan agew. Onggapo yan agew na grasya diad pangabet tayo ed say Ina no 9 January. Twa dakerakel so gawgawaen tayo. Mitindaan. Manpesak. Manlinis na abong. Mankimey. Balet, ed saraya, sarag tayon taynan, tan napawil. Balet, say pangabet, pangawat panbisita na Ina, no apalabas tayo, agtayo la napawil.

No ombisita kayo ya man-vigil, say kerew ko a singa kerew na Ina, 95 years ago la so apalabas, et man-santo rosario kayo. Awit yo ra so pamilya yo. Kerew yo so kareenan tan pankakasakey yo. Panagbabawi. Panagapataoli. Agkayo labat ombisita tan onengneng ed say imahen na Ina. Tan diad pan-santo Rosario yo, ontan lan itekep yo la so pirpirawat, saray kerew tan liliknaen yo. Tan say Ina so mapangaro, maabagey. Kaiba tayon manpikasi ed say Anak Dan Katawan a Jesus.

4th Sunday of Advent: Pangasinan Reflection (Based on Father Soc’s Meditation)

Si David so ari ed interon Israel. Tan lapud sikato so ari, say unaan ya ginawa to et say panpaalagey to na palasyo ya panayaman to. Saya so tampol ya sinumpal to. Aminsan, anengneng nen Ari David imay sakey ya tolda, wadmad kaabay na marakep a palasio to. Tan sayan tolda, dia akasinop so Kaban na Sipanan odino Ark of the Covenant. Para saray Judio a singa si David, sayan Ark na Covenant so pakalmoan na kiwawala na Dios, say presence na Katawan. Anggapo ingen so makaloob ed sayan tent no ag say High Priest labat. Ta lapud bibirbiren da so masanton kiwawala na Dios ed sayan toldan ayaman na Dios.

Say kuan nen David, "Agi! Agaylay dakep na panaayaman ko. Walay centralized aircon, walay swimming pool, "52 ya LED Smart TV, tan 3D ni. Balet, say panaayaman na Dios a Katawan, sakey labat ya alolong. Sakey labat ya tolda, naidagem to umbagyo, naiyanor no ondelap." Kanian, labay nen David so manpaalagey na Timplo para say Dios. Inkuan na Dios ed si David: "Salamat ed satay intension mon manpaalagey na Timplo. Agla nakaukolan ya manpaalagey kay timplo. Balet, isipan ko ed sika, siak a Dios mo so manpaalagey na maandon boleg mo, "pansiansiaen ko ya anggad angga so nanarian mo'".

Diad say ibanghilyo tayo, nangelan tayo no panon ya diad si Angel Gabriel, sayan sipan na Dios ed si David so nagnap ya asumpal. Say panarian na Dios, ya anggapoy anggaan, so inbawag na Angel Gabriel ed si Maria diad panlokon to ed say Anak na Dios. Say panarian nen Jesus et panarian na panangaro tan panag-paebaba, aliwan pakapanyari tan dominasyon. Say sipan ed si David so naalmo ed si Kristo tan say panarian to.

Insipan na Dios so maandon panarian to, balet saya et mabetbet ya dederalen na too. Imbes na say aro so walad kapegleyan tayo, bosolan tan imonan. Imbes na say panangasi tan panamerdona, manbibilay tayo ed balesan tan panag-pairap ed kapara. Imbes na pankakasakey tan kinabonlok a panagbilay, sikatayo so mapapateyan, takewan tan manlalaban -- bansa laban ed bansa, pamilya kontra pamilya!

Balet say Dios matoor. God is faithful in his promise. Anggan sikatayo et alliwan tayon matoor. Say Dios walay polaing ya gagawaen to pian sayan sipan na Katawan et siansinin nasumpal.

Say Dios so matoor ed sikatayo ran taga Pangasinan. Anggaman, say istorya tayon Pangasinan et apano na infidelities, treachery tan ingratitude. Anggaman wala ray panaon ya nalilingwanan tayo so Dios. Say Dios balet ag makalingwan. Say Dios balet et dakerakel so sorpresa to ed sikatayo ingen.

Samay Theology Seminary ya ipaalagey tayo ed Palapad (San Fabian), et say aliwan para say Dios iman. Say twa, say Dios agto nakaukolan so seminario. Sikatayo so mankaukolan na sayan seminario. Nakaukolan tayo so pasen para saray labay da so manpari. Agtayo gagawaen iya a singa pabor para say Dios. No ingen, sayan seminario no mantutulongan tayon mangipaalgey iya et pabor para sikatayo. Lapud nakaukolan tayo ya say arapen na Arkidiosis na Lingayen-Dagupan et walad kaoksoyan tan kabiskegan nipaakar ed pananisia tayo. The seminary will insure a solid formation of priests who will take care of the people of God for generations to come.

Onya so mensahe nen inararo tayon Arsobispo Soc Villegas para sikatayon amin: "I extend my empty hands to you all my people and beg you to help us build the seminary for the archdiocese. Let us show that we are grateful for his faithfulness by donating to the seminary construction fund."

Sayan seminario et monumento na pisasalamt tayo ed saray bendision ya iiter na Dios ed Pangasinan laut la ed say makristianon pananisia. Sayan seminario so pakanudnunotan na saray manontumbok ed sikatayo. Please remember: Your legacy is not money or land or property. Your legacy as a seminary donor will be a bright future for the Catholic Church. Komun mikasakakey tayon amin, tan kaiba kayon amin ed sayan balon maliwawan arapen na simbaan tayo diad Archdiocese of Lingayen-Dagupan. Ontan pa komun. Amen.

3rd Sunday of Advent (B): Pangasinan Reflection

Say kumatlon simba na adbiento et tatawagen na GAUDETE Sunday. Say salitan “Gaudete” et nanlapud salita a Latin tan say kabaliksan to et “Mangayaga” tan sikato ya so unaan ya akasulat ed misa tayo: “Mangayaga kayo ed Katawan!”. Sikato met so rason no akin et say kolor na “Parol na Halina” tayo et pink odino singa kolor na rosas. Kolor iya na panag-gayaga.

Akin et diad sayan kumatlon simba na say panaalagar ed say isabi na Manangilaban et simba na gayaga? Akin et walay gayaga diad panpaparaan tayo na isabi na Katawan a Manangilaban tayo?

Diad ibanghilyo nangelan tayo si Juan Bautista. Unong ed sikato nen tinepet na saray Pariseo no siopa, say inkuanto: , "Siak imay sinalita nen propita Isaias nen kuanto, 'Siak so bosis a mambabandod kalawakan. Apiger yoy panakaran na Katawan!” Si Juan so mangipaparaan na dalan na isabi na Manangilaban. Si Juan so bosis labat, balet walad sikato so magayagan bosis. Ta amta nen Juan so katwaan tan say pete-peteg ya isabi na say Manangilaban. Walad si Juan so bosis ya walay gayaga lapud say ibabando to iyan bosis et say bokbokor, tan anggapo lay arum a sobol na gayaga na amin: diad say Manangilaban tayo a Dios!

Say aralem a liket, say nagnap ya liket et naalmo no kuan tayon walad sikatayo la so sakey ya sangkaabigan! No walad dili tayo la so bibirbiren ya mangiter na kapanuan na amin ya kakulangan tayo. Anggapo arum no say Dios a Katawan!

Twa, dakerakel iray bibirbiren tayon kamaungan. Kaabigan diad mundo ya labay tayon nagamuran tan pirawat tayon nakayaryan. Kayamanan, abig na laman, posisyon, anggad say pikakaaro odino falling in love. Saraya et walay anggaan da balet. Maung tan maabig ira, balet, no saraya labat so anapen pian walay andi-anggaan ya liket tan gayaga, ag iraya nepeg. Ta say twa, diad iyaakar na panaon, odino no manasalat iray kipapasen tayo, saraya et naandi tan sikatayo so onsawa. Tan sirin say liket ya walad sikatayo so ag met mabayag. Naandi so kayamanan. Nabalang so inka-ogaw. Ontaken so too. Naandi so kagangana. Nabalang so posisyon. No walay liket ya onsabi ed sikatayo, temporary labat. Ta lapud, temporary so panlalapuan da.

Say pirpirawat tayo ya sikatayo so petepeteg ya nakabat, aroen ya anggapoy condition na sakey et naalmo labat iya ed say Dios a Katawan. Only God can fulfill that desire.

Say kasalanan na too, say kasalanan a tawir so amultot iyan relasyon a pakalmoan na sayan kagnapan a pirpirawat. Balet, nen unaan a Christmas, dwan libo lan taon so apalabas, say Dios so sinmabin mangilaban ed sikatayo.

Tan natan, sisilibraan tayo iyan katwaan: Manliket itayo, mangayaga itayo ta onsabi la so Manangilban. Sayan liket et gayaga ed say Dios a Katawan. No anggapo so Dios ed amin, anggapo so kagnapan na liket tayo. No arawi itayo ed say Manangilaban, naandin amin so pirpirawat tayo. No anggapo itayo ed si Kristo, anto so kakanaan na amin? Mangayaga itayo lapud say Dios a Katawan tayo so wadia la, say sobol na peteg tan twan liket tan gayaga na bilay tayo. Ontan pa komun. Amen.

2nd Sunday of Advent (B): Pangasinan Reflection

Si Juan Bautista so abitlad ibanghilyo ya sikasto so managpulong; say ibaki na Katawan ya onona a mangiparaay dalanen to. Si Juan so apili tan naibaki ya mangiparaan ed say dalanen na Katawan diad isabi to.

Onya so mensahe na Adbiento ed sikatayo. Onsabi so Katawan. Manparaan tayo ed sayan isabi to. Say tepet labat balet: panon tayon iparaan so isabi na Katawan? Tan panon tayon iparaan iyan dalan to?

Say Katawan onsabi lan lamang tan iletneg to so panarian to. Tan sayan panarian et panarian na kareenan, katunongan tan kareenan. Panangaro, grasya tan kasantosan. Sikato ya iletneg to aliwa labat diad kapusoan na amin ya mangawat tan manisia ed sikato no ingen lukasan to yan balon bilay para say sansinakuban. Lapud si Kristo so kareenan mismo, sikatoy katunongan tan panangasi, panangaro tan ligliwa.

Diad sayan panaon na Adbiento na panparaan na isabi na Katawan, ontan lan say dalan na Katawan so apigeren tan iparaan tayo. Ta lapud, no tuan bibirbiren tayon Dios tan Manangilaban tayo si Jesukristo, sayan dalan so nepeg sirin ya makana tan makabaliksan para sikato tan para sikatayo met.

Sayan dalan et anggapoy arum no say dalan ya mamaarap ed kapusoan tayo. Sayan dalan et sikato met so mamaarap diad komunidad tayon panayaman na Katawan. Diad puso tayon balang sinansakey tan say puso na ulopan tayon diad kapegleyan manayam so Katawan.

Itila sirin ya birbiren so katwaan na kipapasan na sayan dalan a mamaarap ed kapusoan tayon dili tan diad kapegleyan na say ulopan tayon o diad komunidad tayo. Say tua et sayan dalan et apanoy tibagkol tan abot, dutak tan pitek, aliwan patag tan aliwan malinis. Apanoy bosolan, imonan, siblet tan agom. Kulang na pananisia. Apanoy dutak na laman: bisyo tan kaugsan. Tilaan. Saolan. Kulang na talek ed say panangasi na Dios. Kulang na aro tan panasikaso ed kaparan too. Sirin, aliwan dalan ya makana tan malinis para say Katawan no sikato so onsabi.

Say inkuan nen Juan Bautista:" "Magbabawi kayod saray kasalanan yo tan mampabinyag kayo, et say Dios pirdonaen to kayo." Pian sayan dalan et nalinisan. Say kerew nen Propitan Juan Bautista: PANAGBABAWI. Birbiren tayo irayan kakulangan tan kasalanan tayo ed say Dios a Katawan tan saray kapara tayo. Panagbabawi. Panagbabawi ed say anggapoy pibabali tayod saray nagagawan kairapan na arum; basta agtayo nadistorbo ed makutenton bilay tayo, iletdem tayo lay mata tan puso tayo ed say kerew na tulong ya nayarian tayon iter. Panagbabawi ed say agtayo panbabangat ed saray anak tayo. Say pangipapaneng na aliwan kagagawa: say panagtila tan panagtakew. Gagawaen tayo la lapud nagagamuran tayo labat so pirpirawat tayon kayamanan tan posisyon. Panagbabawi ed saray andi panagasikaso ed saray ilog, palandey tayo. Ed saray basuran ibabantak tayod kaliber-liber tayo. Basuran ibabantak tan basuran immoralidad diad salita tan gawa. Panagbabawi tayo ed say agom tayo. Say panagbosol tayo. Say inpakaindan tayo ed say Dios tan saray samploran ganggan to. Lapud saraya et sumlang ed say labay tayon bilay.

Panagbabawi ed sarayan amin. Tan ontan lan napatas tan nalinisan iyan dalan na Katawan ed say isabi to. Diad puso tayo. Diad kapegleyan na kumonidad tayo.

Nasumpal tayo iraya no dengelen tayo so bosis na Simbaan ya mangibebelyaw no panon tayon ibilay so tuan tawag na Katawan. Tawag ya manbilay unong ed katunongan, panangaro tan kareenan. Pikakasakey ed kapara. Panagasikaso ed saray mankakaukolan. Naalmo iraya diad saray doktrina na Simbaan nipaakar ed say responsibilidad na balang Kristiano ed sikato, kapara to tan diad komunidad na kawalaan to. Saraya so Social Doctrines na Simbaan.

Diad panpaparaan tayo diad sayan panaon na Adbiento, ontan la sirin ya mutektekan tayo irayan doktrina na Simbaan. Aralen tayo. Mutekteken tayo. Ibilay tayo.

Ontan la komon.