Thursday, July 21, 2022

Anto?



Linma ak ya manpa-check up ed doctor karuman na ngarem. Awit ko so resulta na blood test ko. Ontan met ed samay ECG. Agano ak ya nanalagar ed paway na clinic ta kabebekta, tinawag ak la na secretary.

"Fr. Mendoza!"kuan ya maksil na secretary. Linmengaw ya amin so wadman met ya manaalagar.

Kasumpal na kumustaan, inala na doctor (Dr. Onassis Go) imay ECG result ko. Insan to diniwit so pulsok tan dinengel toy pusok.

"Walay irregular hearbeat yo", kuanto. "Walay AF yo unong ed ECG result." (Atrial fibrillation is a heart condition that causes an irregular and often abnormally fast heart rate). Ni research ko ya.

Insan, impanengneng ed siak so kumkumbaw ya puso, tan impaliwawa no anto so nagagawa. Mantanger ak, ya singa natatalusan ko. Balet, say twa: Anto?

Ed inpan-Google ko, saya so panalwaran kuno: Say Atrial fibrillation so usually aliwan maka-uyos na bilay, no maabig tan mabiskeg so laman. Balet, say AF so dangerous no say sakey et walay diabetes, atagey so blood pressure, odino walay sakit ed puso.

Ay anto? Walad siak iramay abitla ya kondisiones!

"Pawil kayo, kasumpal na dway simba." kuay doctor. "man-ECG kayo. Tan blood test lamet, laut la CBC (Complete Blood count)."

Sinmepet ak la ed kumbento.

Walay sipan ya: maong lan lanang so kanen. Aliwan dakel so baaw (no andi ekalen la), karne tan saray manletletaw ya taba, latikan tan pansit. Ay anto? La met. Anggapo lay kanen ko.

Mairap so manpadukey na bilay.

Wednesday, July 20, 2022

Say Cute ya Puso.

Nan pa ECG ak nen Lunes. (Electrocardiogram, sakey ya test ed puso pian nalikas so patok tan kumpas to). Sikato ya so suggestion na doctor ed siak kasumpal ya impasabi ya mansakit so eges ko. Mabetbet. Tan kaibay kesaw tan maningas no ontakayan.

Kuay Ate Per (Dra Jenniffer Ann Mendoza-Wi, kapinsan ko), "Di ba saya so agawad sika nen nan MI ka nen saman?" (MI, acute myocardial infraction, odino atake na cute a puso).

Nen 2017, nan MI ak tan nan-undergo ak na angioplasty. (Pian agko la ipapaliwawa no anto ya, basa yo lay apalabas iran posts ko nen 2017). 

Linma ak ed balon inpalagey ya medical laboratory ed kaabay na simbaan ed Binmaley. Sikaray manaabang ed OVC Building. Agano ak labat ta siak so unaan. Panon to met ey, walking distance. Arap na kumbento labat so kawalaan da. Pigaran kundang labat.

Naani, awiten kod doctor pian basaen toy resulta. Kaiba met lay blood test ko: say pakasyat ed dalak, tan kakapal na taba  tan arum ni ran pakanengnengan no antikey o andukey ni bilay. Haay.


Monday, December 16, 2019

"Itdan ta kay balon puso tan balon ispiritu..." (Ez. 36,26): Kapitulo 7.

Dway taon la nen siak so nanpa-angioplasty.  Karuman, sikato so kumadwan taon la. Alingwanan ko lawari. Nen 14 Disiembre  2017, sinogasog na doktor iray olat pian ompireg iray taban akabalkot ed saraya.

Lawlaw lay pantalon! 
Natan, anggaman atagey so"pakasiat" ed dalak, ta lapud nen sampot ya tinoruk koy tamorok et say pinmaway et 117 mg/dL odino 6.43 mmol/L, et inmebeng ak met la. Nen 2017, say belat ko et asabik anggad 182 lbs. Natan, 166.5 lbs ak la. Balet, anem bulan kasumpal na nagioplasty,  asabik ingen so 158 lbs! Balet singa ak met la kapoke-pokel!

Dakel so nagaway pakatak-takot. Singa mainomay so mansalat na panag-bilay (lifestyle).  Say unaan ya aga kakanen et baboy (pwera balet so native ya lechon, ta vegetarian ira), binawasan so baaw. Dinakelan so pising. Tan ed balo-balod siak: say man-excercise.

Sinarag so talumplo ya minuto ed inagew-agew. Diad Palapad et marakep so onakar: paatagey, paabeba. Marakep so dagem. Tan wala ray seminaristan kaiba, no ag ira man-kantsaw. Anapen so panaon tan oras pian nagawa so regular ya pan-exercise. No aliwan kabwasan, diad ngarem. Balet, mabetbet et kabwasan. Ambilonget ni. Mankokaok ni ray kakaabay min manok ya ibobolang, manaakar ak la. Maples, pian manlinget.

Diad Palapad. Kabkanwasan, akar-akar la!
Nen Enero 2018 ya..
Diad seet tan anos, nagmaliw a kabiangan na bilay so panagpili na maong ya panangan. Kada panangan, nagmaliw ak a matepet. Tepeten no baboy o manok? Processed  o natural? Apanoy taba o andi? Ma-sugar o maasin? Ay anto la. Laingen, no onggapo ak lan mangan, anggapo lay gana. Singa ak la atabangan!

Tan say tambal ya iinomen ko et akasinop ed singa kalendarayo. Pian duga tan susto so iinomen, walay agew tan oras to: kabwasan, ogto tan labi. Singa met no panangan, anggapo labat so tambal ya inumen ed merienda.
No mangalik ak tambal, singa ak no manpapaalgey na farmacia. Onsiodot so manuntombok ed siak: mabayag ya manalagar, onkelat lay biking da! Anggan wala ak ed linya na para saray PWD odino Priest with Discount. 

Mairap manaya so manpadukey na bilay. Ampan, ingen lapud sarayan gagawaen ed bilay natan, ag ak la ompatey! Gongona!

Amin et grasya! Amin unong ed panangasi na Katawan!

Singa kalendaryo so tambal ya iinumen pian ag labat nangorat!






Saturday, October 20, 2018

Kuma-Dwamplo tan siam na Simba ed Ordinarion Panaon: Mk. 10,35-45

Ambisyon


"Ta anggan say Anak na Too ag linma diad panlingkuran no ag ingen manlingkur tan mangisaklang na bilay to, a panondon ed sasray amayamay a totoo." (Mk. 10,45)

Apasnokan iray samploran disipulo nen Jesus ed saray san-agin Juan tan Santiago. Nangelan dan inasingeran day Jesus ya kekerewen ed say Katawan no sarag ton sikaran dwa so onirong ed kawanan tan kawigi nen Jesus no Sikatoy "onyorong lad trono na Panarian" (Mk 10, 37). Akin et mamapasnok ira may arum?

Nen saman, say tepet ed sikatayo nen ogogaw tayo ni et onya: "Antoy labay mon magmaliw ka?" Say labay ton ibaga, "Antoy ambisyon mo?" Diad saray klasmit ko, wala ray mangibagay, say magmaliw a doctor, odino engineer, nars, teacher. Superman. Batman. Hulk.... Tan lapud saya, anggaman, nanlapud salitay ogaw, wala met so mangiter na arapen ed bilay. No tiponen iray ebat, sakey so pagmamaliwan to ra yan nanduraman ebat: pakapanyari.

Akin et onyan lanang so ambisyon? Lapud no walay pakayari, walay kayamanan.  Nantekepan irayan dwa. No wala iraya, say kabaliksan to et succesful tayo la. Kanian ed sarayan panaon, siopa ra so bibirbiren ya succesful? Si Gov. Say Senador. Si Congressman. Si Mayor. Walay pakayari; walay kayamana da met. Idaydayew ira. Ontan met ed say businessman. Sikara ya so onaan ya dayewen no walay ponsia o programa.

Akin? Pakapanyari. Saya so mamibirbir no siopa so walad tagew; no siopa so walad leksab. Say walad tagew, panlingkuran. Say walad leksab, sikato so managlinkur. Say ambisyon tayo: Walad tagey ya lanang! Agtayo labay ya sikatayo so walad leksab, ya managlinkur. Tan anggapoy pakayari.

Kanian saya so ambisyon di Juan tan Santiago. Pakayari tan kayamanan pian panlingkuran tan naitday dayew na karaklan, kaiba ramay samploran atilak.

Anto balet so imbaga nen Jesus ed sayan kolkolan no siopa so nepeg ya walad tagey? "Ta anggan say Anak na Too ag linma diad panlingkuran no ag ingen manlingkur tan mangisaklang na bilay to, a panondon ed saray amayamay a totoo." 

Say pakanengnengan pian naitday dayew so sakey ya too? Aliwan diad pakapanyari tan kayamanan. No ingen diad mabolos ya manlingkur ed kapara. Ingen, say pakayari tan kayamanan, so dalan pian panlingkuran so karaklan, aliwan rason pian panpalingkuran. Say manlingkur laut lad saray mankakaukolan, anggapoy pakayari. Saray nalilingwanan ed communidad. Saray makasalanan.

Nen pigaran taon la so apalabas, wala ray pigaran kidnapping ya agawgawa na Abu Sayaff diad Mindanao. Man-kidnap ira pian walay ransom odino panondon ed say kawayangan da. No walay kayamanan, walay kawayangan. Panon iraman balet so anggapoy kayamanan? Agla ra naitday kawayangan. Ampan sikara la ingen so pateyen. Say kayamanan tan pakayari so bibirbiren da met irayan kidnappers.

No bilbilang et sakey ed saramay a-kidnapped et mairap bilay, siguradon naandiaay bilay. Balet no walay mangibagan, "labay kon siak so onsalat ed sarayan mairap bilay tan anggapoy pakayari", awaten na sarayan kidnappers kasi so salatan? Aliwan tampol. Walay salatan o dondonan no say misalat et walay pakayari tan kayamanan to nen samay dondonen to. Walay dondonan no say misalatan et mas mayaman tan makapanyari ni nen samay dondonen. Tampol ya walay dondonan no say onsalat et ari o prinsipi para sakey ya aripen o mairap bilay.

Onya so inpaneng-neng na Katawan. "Ta anggan say Anak na Too ag linma diad palingkuran no ag ingen manlingkur tan mangisaklang na bilay to, a panondon ed sasray amayamay a totoo."  Si Jesus ya walad sangkatageyen na pakayari tan kayaman so insaklang to bilay to para sikatayo ran walad sangkaabebaan ed kasalanan. Dinondon na Sankasantosan so bilay na saray makasalanan.

Saya so kabaliksan na twan ambisyon na too. Ambisyon ya manlingkur para amin. Ambisyon ya usaren so pakayari pian naitday pankanawnawan so arum ya onaliguas tan makagamor na maong, maligliwa tan mainawan bilay. Ambisyon ya manondon ed kairapan iray pakaskasi diad mabonlok a panag-bilay. Amisyon ya usaren so kipapasen ed bilay pian naitday pankanawnawa so karaklan. Ambisyon ya manunaan ya manlingkur, tan sampot ya panlingkuran.

"Ta anggan say Anak na Too ag linma diad palingkuran no ag ingen manlingkur tan mangisaklang na bilay to, a panondon ed sasray amayamay a totoo." 



Tuesday, December 26, 2017

"Itdan ta kay balon puso tan balon ispiritu..." (Ez. 36,26): Kapitulo 6.

Nanayam ak ed Cardiovascular Intensive Care Unit  kasumpal na angioplasty. Say Cardiovascular Intensive Care Unit (CV-ICU) et parad saray pasiente ya nakaukolay malet tan maseet ya panag-asikaso lapud say sakit ed puso tan mankaukolay agresibon panag-inom na tambal.  Agano ak labat dia. Singa anem oras.

Say balon ulat kasumpal na angioplasty. Mabalasobos lay agos.
Ag la natitikel. Sarag to la lamet!

Insan, inawit da ek ed sananey ya ICU lametSaya et para saray manpapakasil kasumpal ya walay ginawa ed puso. Nibiig la so kawalaay dukolan ko. Biente-kuatro oras ak ya nanayam dia. Dakel so aka-kabit ed pagew tan lima. Aka-suldong iraya ed nanduroman makina ya mabetbet ya ontanol. Makapuyat!

Paway-loob iray nars. Alaen day pulsok. Alaen day blood pressure. Pati sirit ko et susukaten da (Pian kuno amta da no naapektaan so kidney na samay tina ya inlaok dad dalak nen angiogram). 

Akapan-selfie ak ni!

Agak ni nayarin onalagey. (Anggaman labay ko, ag ak met lan lamang maka-alagey tan onakar lapud saramay nanduroman akakabit ed laman ko).

Dukol. Inom na tambal. Manirit (agay lay irap). Intepetepel so manbawas ta nanabaingan so ebet ko.

Amin-piga ya binmisita so piga-pigaran Doktor.

Apasakey so tepet da:

"Walay naliklikna yod sakit ed pagew?"

Say ebat ed sakey agew: "Anggapo."

Walay binmisita ya Doktor. Tinepet ko no antoy kipapasen no agak tampol ya nanpanengneng.

"Sakey labat  la ya baleg ya stress trigger..." 

"Ay anto?" kuan ed dili. Say labat ton ibaga no biglan anenneng koy Jackie insan ageget ak, pinmetang so ulok, ampano na-stroke ak la! Maong labat sirin ta asambot ni.

Anggad siak so inyalis la ed private room na ngarem na Biernes, 15 Disiembre. Ta, kuno, ompaway ak la kaimbwas!

A las otso na kabwasan kuay Doctor et neng-nengen to ak, insan abuloyan da ak lan ompaway!

"No anto so nalilikna yo, ibaga yon tampol," kuan to nin inpatumbok. "Neng-nengen ta kayo la nabwas."

Ed oras na ala-seis kaimbwas, pinmarok so pusok. Walay niduman parok to. Palpitations ed english. Tan walay liknaan ya narasan. Kanian, walay tampol ya ginatgat. Tan intamokal. Acid reflux, kuan ed dili.

Kasabi Doktor na sakbay ya alas-otso ed kabwasan, aka-paraan lay isempet!

"Doc," kuanko. "Nan-palpitate ak nen kabwasan."

Tampol ya tinawag so nars. "Pa-ECG ta kayo," kuay Doctor.

Nen binasa toy resulta, inkuan to,"Nengnengen ta kayo ni anggad naani, odino anggad nabwas." Insan walay tambal ya inpainom. Maples so parok na pusok ya abayag.

Naibong so sabaw!

Kasabi ngarem, ag ak ni inaboloyan ya onsempet. "Nabwas la," kuan lamet.

Walay inbaga nen Doc: "AF". Tampol ya in-google ko.

"Atrial fibrillation (also called AFib or AF) is a quivering or irregular heartbeat (arrhytmia) that can lead to blood clots, stroke, heart failure and other heart-related complications." 

Kanian manaya, aliway lupa nen Doc. Abayag layan liliknaen ko. Mabetbet ya manparok so pusok ya singa manlukso. No maminsan, anggan sakey tan kapaldwan oras. Say amtak ed acid reflux. GERD, ingen. Delikado manaya, laut la no kaibay liknaay pikekesaw, pakakaelew tan singa liknaay ontetekyab ( amapan na-tokhang ak ed saya), maples ya parok na puso, sungap-sungap tan sakit na pagew.

Sinalatan dan tampol so listaan na tambal ko Walay inyarum da lapud samay AF ko. "Interon bilay yo layan inumen," kuan na Doktor.

Wala ray ag labay ya nagawad bilay balet saraya et onsasabi lan lamang. Aliwan amin et say labay so natumbok. Wala met iray akoen anggan saraya et mairap ya awaten.



"Itdan ta kay balon puso tan balon ispiritu..." (Ez. 36,26): Kapitulo 5.

Angipawit ak na text message ya tampol ed si Father Soc. Inpaamtak ya say recommendation na Doktor et angiogram. Tinepet da labat no kapigan ak nayari. Inbagak.

Tampol ya inasikaso da so ospital, doctor tan no kapigan so panpa-angiogram ko. Huwebes lamet, 14 December 2017. Sakey a simba, kasumpal ya inbagay Doktor ya manpa-angiogram ak.

Say amtak et say angiogram singa ordinarion check-up labat na puso. Anggaman walay pagpaga ni ya siansia (lapud puso met lanti). Maong labat no alikda labat so liliknaen, say amtak et simpli tan anggapoy wala labat. Kanian, say ilaloan ko et out-patient ak: kasumpal na check-up na doktor, onsempet ak la. Lapud alas siete ed kabwasan so gapo, say ilalok kayari ogto, makasempet ak la. Naabot ko ni may kumadwan Panaabetan ya presentation na seminario. Mangansion ak lamet ya kakaibay papari na seminario. Anggaman asilang-silang. Abaling-baling so bosis.

Andi manaya.

Tandaan: Dakel so nangongorat ed aliwan ilalo tan paka-amta!

Alas cinco ed kabwasan nen walay kinarkar dad el-el ko. Pati diad say kawagi na ngalngaluan (wrist) ko; pinon-pino. Anggapo anggan antoy atilak!

Nen alas seis, pinainum da ak na tambal. Say amtak panpaogip. Andi manaya. Pian ondeen tan walay kadelmengan ko odino panpa-kalma.

Nen alas siete, siak so inloob ed  Cardiovascular-Telemetry Unit: diman gawaen so angiogram. Masyadoy betel diman! Magiw-giwak ed betel. Ambetel la lanti, say solong ko ni et samay nanlapud ospital: itsuran kawes ya baliktar (ya singa inosilay akulaw), tan diad beneg so taker. Kanian, paway-paway so ebet ko!

Ipapaamtad siak ya amin na saray Doktor (singa, talora ira) no anto so gagawaen da. Agak naogip. Amtak ya amin.

"Igapo tayo la", kuay Doktor.

Agko naneneng so gagawaen da ta lapud walay abel ya akasaran singa tilon ed lupak tan saray Doktor. Balet nalilikas. Narerengel. Ya amin.

Walay monitor ed abay ko. Cine libre! Say showing et saray ulat na pusok!

Aliwan el-el so angisuroban day melag ya catheter. Aliwan sayamay parad panag-sirit, anggaman kaparay tawag ed saya. Sakey iyan melag a tubo, 2-3 mm. Singa kabaleg na utok na lapis. Saya et isurob ed say ulat ya baleg (artery). Manlapud say ngalngaluan ko ya anggad pusok. Say tawag ed saray imahen ya ompaway ya nanengneng (diad monitor) et  angiogram.

Ag ansakit.

Maka-aburido labat.

Singa anggapoy treinta ya minuto. Asumpal la.

"Magano manaya", kuan kod dilik.

Insan nantotongtong iray Doktor.

"Niman,"kuay sakey.

"Lanti," kuay sananey.

Say pinmaway ed say angiogram. Saray alimpekan et saramay
natitikel ya ulat. 
Anggan akadukol ak ni, inmasinger may Doktor tan inpaliwawa toy resultay angiogram ko.

Talora so baradon ulat. Samay sakey et 96% ya apanoy inmawet lan tabay baboy tan inpriton kakanen; ontan met ed samay sakey, 86% met la kuno. Samay sakey et 58% labat. Sikaraya so manitikel ed saray ulat ko kanian ngal-ngali anggapo lay dalan onaagos manlapu tan paonlad pusok! Diad dilik,  kuanko, "Nakna!"

Say assesment da ed English: Severe three (3) vessel Coronary Artery Disease.

Saray possibilidad iran gawaen... ya tampol. Ta singa alikas ko et agda ak la papawayen dimad kuarto: Coronary Artery Bypass Grafting odino Staged angioplasty or Multivessesl Percutaneous Coronary Intervention. (Sinakal ko yad samay report ya inter dad siak).

Dwara so atalusan kon maong: By-pass tan angioplasty.

Tepet kod Doctor: "Sikayo, antoy maong?"

Ebat: "Sarag to met lay angioplasty. Ta amay sakey et naalad aggressive lifestyle modification  tan optimal medical management." Say labay ton ibaga: tambal tan salatay kakanen, kakaakar tan panag-paga.

Dwaran ulat labat so galawen da. No taloran ulat et lukasan da lay pagew ko: pakayangen da ak ta mangalaray ulat diad el-el ko, insan da ikabit ed ulat dimad pusok!

Tawagan yoy Archbishop. Tawagan yoy atsik. Tawagan yoy Dios a Katawan.

Sakbay ya inloob ak ed Cardiovascular-Telemetry Unit, walay parid ospital ya angiter ed siak na Sakramento'y Santa Lana. Anem-ira lan sakramento so naawat ko. Anggad tan labat, siguro.

Ay, Katawan!

Inggapo da may angioplasty. Diman lan lamang ed samay ngalngaluan so angisuroban day tina so angisuroban da may catheter. Sinugasog day ulat ko!

Saya so akasabid ulat na pusok. Tan diad panbabantay dan libren sine ya say showing  et samay pusok, sankanengneng na saray Doctor (tan siak) no iner so kawalaay ulat ya natitikel na bagnet tan lechon kawali. Walaly lobo ya isurob da. Saya so pasiboken pian naipireg iray plaque na puso. Insan walay stent ya inkarga. Diad ontan, nalukasan so ulat. Managagos la so dala lamet!

Aganon sinogasug may sakey ya ulat. Mas abayag imay sakey. Sankarengel ko so pantontongan da no panon ya inmawet la so plaque na ulat ko. Ay agi, kuan. Maong labat no Plaque of Recognition o Appreciation kumon so akapeket. Andi met. Plaque ya taba. Inmawet ya  cholesterol!

Singa, 45 minuto da amon susugasogen imay kumadwan ulat. Nen peles dan gagawaen ya, pinmatok so pusol ya maksil. Singa, kimogtot so parok to. Walay daiset ya sakit na pagew!

"Niman! Nakna!" kuay Doctor. Nikarga da may kumadwan stent.

Tampol ya inuyos so catheter. Alikas kon dinmalan ed kili-kilik. Aki-ki ak.

"Asumpal la, Father."

"Makakasiritak", kuan ya imbagan tampol.

Tawagen lan amin so natawag ed panaon na baleg ya pagpaga. Naandi takot tan paga no kaibay Dios a Katawan, a Sikatoy biskeg, puso tan ulat tayo. Manmatalek ak ed Sika, Jesus.

Sunday, December 24, 2017

"Itdan ta kay balon puso tan balon ispiritu..." (Ez. 36,26): Kapitulo 4.

"Nepeg ya manpa-angiogram kayo."

Say angiogram  so bibirbiren ya "balitok a panag-sukat" no walay sakit ed puso o tatawagey coronary artery disease (CAD). Diad sayan gawaen, nanengneng no iner so eksakton pasen tan no panon ya natitikel la ray ulat na puso lapud karakel na lechon, adobo, binagoongan, sinanglaw tab pigar-pigar ya kakanen! Kaibay sigarilyo tan danum ya ampait. Onggolis ingen ed beklew. Blue. Black. Green. Lite.

Walay tinta ya iloob ed baleg ya ulat, diad lima odino diad el-el. Tan lapud sayan tinta, nanenengneng iray ulat na puso: malinis o natitikel la. Na inmaawet ya taba!

Saya so inpaliwawa nen Doc ed siak.

Saray arum ya tepet nen Doc:

Onsasakit so pagew yo? Kumusta nen nanakar kayod treadmill? Sungap-sungap kayo?

Diad sarayan apalabas ya bulan tan agew no onsapat ak manlapud ground floor na seminario ya kawalaay kuartok, mamaarap ed tagew, main floor --- taloran floor iman --- tan apat a pulo ya kupbang ed takayan ---  mansunsungap ak. Abet-abeten koy ingas ko. Tan walay kaibay sakit na pegew. Kanian no wala ray kabansag kon seminarista, linggisen da ak.

"Kumusta, Monsi?" mabetbet ya tepet da.

Dway bulan lan tinmunda ak ya man-akar akar ya excercise ko lapud onsakit so lusok ko. Agay lay gano ak ya nakesawan. Anggasang so eges. Singa liknaay narasan. Kanian, mangatgat ak. Mantamokal na anggan anto. Iyorong ni. Insan naekal met lan lamang iman ya sakit tan liknaan.

Aminsan, ingen, nen kasumpal koy dinmages ya aka-irong, binmilonget so tawen tan mundo. Tan apairong ak! Maningas ak ya pigaran segundo insan ak aka-alagey. Say kuanko, agay laman ya inpandages! Anto kasi kinan ko et inmaawe-awet iya?

Say kabansag to ya: singa pinoniti nen Pakyaw so pangal ko!

"Kapigan so panpa-angiogram ko ey?" kuan ya tepet ed si Doc.

Amputi-puti bosalog ko. Singa amagaay bibil. Pinmarok so pusok. Manalibeg-beg iray lima-limak. Masyadoy inpan-kingking na salik! Lapud samay inbaga tan inpatalus ed siak nen Doc.

"No asawa takayo, odino anak takayo, say ibagak: sayan Sabado la."

Huwebes natan? Sabado lan tampol?

Maganat.

Aki-tawalan ak no nayari et anggan say ontumbok la na simba. Ta walay Panaabentan: Christmas Presentation ni diad seminario na Simba, 10 Disiembre.

Mabetbet lan no walay onsabi ya ag-ilaloan, tampol ya mitawalan. Agla pigan diad saya et naekal, nabalang, naandi so panpapagaan.

"Itdan ta kay balon puso tan balon ispiritu..." (Ez. 36,26): Kapitulo 3.

Binasa nen Doc so resulta na laboratory test na dalak. Unong ed samay ilalok, akaimis si Doc. 

No diad masamit ya kaibay onaagos ed dalak, saraya so resulta: Sugar (Fasting) 5.91 (Say Ref. Values -odino say normal  ya bilang et 4.20-6.10 mmd/L). Dawdawit ya nakna.  Nala ya nen nanpa-eras ak sakbay ya tinurok na nars nen kabwasan. Mainomay ya natilaan iya. 

Say HbA1c, odino Glycated haemoglobin so sakey ya makanan nengnengen no diabetic so too. Say HbA1c et sayaman so pakasyat ya aawitey dala ed saray cells na laman pian panlapuay kaksilan. No saya so kaibad test, nenengnengen so pigaran sukat ya ice cream so awit na dala.. ed minsanan ya liber. Tan sayan sukat et ipanengneng to so average ya level ed dwara odino anggad taloran bulan. Say maong ya level et 4.27 - 6.40%. Diad siak, 6.50%. 

Dawdawit lamet! No lumbay batik, mioosilan ak.. diad otit!

Makakaimis si Doc ya talaga. "Bawasan ta lay tambal mo," kway Doktor. "Controlled met lay Diabetes mo." Patumbok to ni. Dakel ni imbaga to. "Kasumpal na taloy bulan ta lamet manneng-nengan." Aka-set, lamet so paknaan mi.

Imis.

Insan, sinmabi'y resulta'y Stress Echo test. Inderew na sekretarya tod arap nen Doc. 

Binasa to. Kinmawet so moling to. Akakoliseng. Ag inmesel ya abayag.

Tan say kwanto, "Baleg ya tepel. Lingwanan mo ra may imbagak ed sika nipaakar ed say abig na laman mo. Baleg ya tepel." 

Amidwa ton imbaga so "sorry", baleg a tepel.

Akin kasi?

Angiter na paliwawa. Dakel so in-drawing to ed say itsura na puso. Say panag-agos na dala manlapud puso ed kawigi, tan diad kawanan ya parte puso. (Wala tan manaya. Say amtak, no puso, puso). 

Singa walay nangel kon, "Post Treadmill Stress Echocardiogram showed development of severe hypokinesia of the mid to apical...." 

Anto? Kuno?

Saturday, December 23, 2017

"Itdan ta kay balon puso tan balon ispiritu..." (Ez. 36,26): Kapitulo 2.

7 Disiembre 2017. Siak so pinmawil ed si Doktor para samay check-up ko ya aka-set la, dway bulan lay apalabas.

Sakbay to yan paknaan, inyan ko met.

Ag ak angay baaw. (Ay tilaan, binawasan labat manaya). Say sopis-drink? Abayag ak lan ag-uniinom. Binawasan koy karne ed ogto tan pandem ko. Aminsan, angawit na donut si Fr. Arvin ed seminario, tinawayan met (ya daiset. Sayang met labat). No nasarag, ag mangay in-prito.

Walay angiter na binagoongan.  Samay kapinsan kon anggapo lay iiter dad siak no say binagoongan. Sinali met labat. Insan say twa, agaylay irap ya arawian so panangan. Laut la no say kaabay mod lamisaan et si Fr. Allan ya maong so panangan to (anggan mankitley la), tan si Fr. Jeff, ya anggan mabeng et masibay baaw. Maong si Fr. Arvin, ta sagpaminsan et daiset so kanen to!

Panon ya agdakel so kanen, laut la no man-imbita si Archbishop Soc ed abong da? Buffet ni. Eat-can-you-all! ni.

Sinalik lamet so man-exercise. Balet ed saman ya dway bulan, nabilang ed gamet na lima labat ya nan-palinget ak lapud say maples ya panag-akar. Panon to met ey, no onluganan ak lad samay treadmill, onsakit so lusok ko ya anggan agano ak ni labat ya manakar.

Sinmabi so check-up lamet kasumpal na dway bulan ya nannengneng kami may Doktor. Baleg so ilalok ya niyabebak ya amin iray bilang na blood test ko!

Kabkabwasan linma ak lad Laboratory Clinic. Narasan ak. Fasting, kuan mo pa! Mairap pay manpa-blood test.  Anusan so turok na dagum; kaibay panggiwgiw ed eras! Imis labat, pian ag nalikas na nars ya maingongot la.

"Napgaan ak," kuan nen Jesus ed tagey na krus. "Apaeetak la. Narasan ak ni", kuan ko ed ambetel ya clinic!

Asumpal so blood test.

Say Stress Echocardiography so onsublay. Inpangawit da ak na rubber shoes. Ombatik ak amo, tepet kod dilik.

Onya so Stress Echocardiography odino Stress Echo test. Unaan, padukolen da kad melag ya dokulan. Susto labat ed mabeng ya too. (Mairap ya ondokul diman si Fr. Alvin. Ampan napelag. Balet, basta ag masiwal, anggapoy problema). Itagey so T-shirt. Insan, kabitan ya dakerakel ya antokaman et pagew, eges, sali tan lima. Sukaten da so patok na puso tan say kompas to. Saya et ginawa ed kipapasen ya walad painawa. 2d Echo, so tawag to ya. Kaibay ECG (Electrocardiogram). Pian kuno naneng-neng no antoy kipapasen na say panag-agos na dalad  puso. Wala ray narerengel kon mansanawesew. Ya singa walay nanaibong. Wooosh! Woosh! Kuanto. Tanol ya walay onaagos ya dala ed say kuarto tan kabinet na puso, kuno.

Kumadwa, panakaren ed treadmill. Ya apanoy akakabit ed pagew tan lima. (Anggapo lay akakabit ed sali. Ampan nagatinan siguro, kanian), Wala met so akapotipot ed kawigin taklay. Para nanengneng so blood pressure. No atagey lan maong, patondaen da lay akar, kuno. Walay Doktor ya manbabantay. Sanka-nengneng ton lanang so monitor na computer to. (Siniem ko et say amtak manpi-Facebook. Andi met manaya). Manpeles tan manatagey so aakaren. Matantan labat, lapud taon kon 56 amo. Kada, taloran minuto, nasalatay peles tan atagey na aakaren. Samay nars, ala lan ala na blood pressure ko, insan to ibagad si Doktor (ya linglingisen to ak, no agto akamolagat ed monitor). I-input to yan amin ed computer to.

Diad gapo, say kwan kod dilik: "Ay, aya labat manaya. Akar na singa panag-akar nen Fr. Rolly ed Villa San Rafael". Balet, nen ombabayag, singa ak met la maningas. Insan, ontatagew lay blood pressure ko.

Walay waloran stages ed sayan test. Aka-monitor ya amin. Wala ak labat nid kumapat, say kway Doktor (Say blood pressure ko la et 190/110 tan say heart rate  ko la et 117 patok kada minuto):

"Itonda tayo la?"

Tinepet to ni. "No sikato, sigue itonda tayo la," kwan ya maningas.

Say twa, ag ak labat maningas ya abet-abeten ko ni; manpatok lay pusok ya singa labay to lay ompaway ed pagew ko, tan singa napepespes ni ya.

Nen tinmonda ak ya manaakar, tampol ya pinadukol ak lamet (ed samay melag ya dokulan). Nineng-neng da la met iray kipapasen na bilay. Recovery Stage ya. Pigaran minuto met iya. Ed amin, singa anggapoy labin-liman minuto.

Labin liman minuto. Antikey ya panaon ya manenyeg na bilay.

"Itdan ta kay balon puso tan balon ispiritu..." (Ez. 36,26): Kapitulo 1.

Na-angioplasty ak nen inbeneg a simba, sanen 14 Disiembre 2017. Sakey ya Huwebes.

Nen Oktubre 2017, siak so nanpanengneng ed sakey a Doktor. Diad Philippine Heart Center. Inawit ak na malet tan maong iran kakaaro. Ed saman, siak so nanpa-laboratory test. Ta say twa, say labay kon naasikaso et samay diabetes ko. Nen 2014 ak ni nalmoan ya diabetic.

Agak met mahilig ed masamit. Likud ed niluto (ya sikato so agnasasaew ya kaibay panangan na Filipino), sagpaminsan ak ya man-ice cream, cake tan arum niran bibirbiren ya nagigilatan panangan! Say kwan na doctor, atawir ko ya kuno. Say inak, diabetic. Say panginaen kod ama, diabetic. Ed sikamin apatiran sanaagi, talora so diabetic. Genes, kuno so rason no akin et wala yan sakit ko.

Inala day blood pressure ko. "Atagey, kway Doctor." Inyesaes tod saray kakaibak. Balet, nangel ko.

"Atagey so blood pressure nen Father. 180/100."

No maminsan telek ak. Ed saman ya esaes, maksil amo kanian nangel ko.

Nan-ECG (electrocardiogram) ak pian naneng-neng no antoy kipapasen na pusok: say peles na patok tan kompas to.

Insan kami nantongtong nen Doctor.

"Mansisigarilyo kayo?"

"Uniinom?".

"Siopay walay hypertension ed pamilya yo?"

"Diabetic, ak," kwan.

Tan dakel ni ran tepet. Kway Doctor: "Pawil kayo kasumpal ya dway bulan. Inum yo ni ray tambal yo... Balet, sakbay tayon mantongtong, manpa-blood tan  Stress Echocardiography test kayo."

Insan angiter na resita.

Diad dilik ya nan-nunot, lapud saramay tepet na Doktor: "No amtak labat ya requirements so sigarilyo tan inum, inyan ko la komon nen saman."

Stress Echocardiography so sakey ya test pian naneng-neng so kipapasen na puso tan saray ulat to. Ed sayan test, manakar ed  treadmill leleg ya nenengnengen na Doctor so blood pressure tan say patok na puso.

Wala amoy aneng-neng nen Doc ed samay resulta'y ECG?

Sunday, April 16, 2017

Say Paet ed Inkioli

Bihilia na Fiesta na Inkioli na Katawan. Dakerakel so totoo'd dalem na Simbaan. Ginmapo so silibrasyon na alas 9 ed labi.

Dakerakel so totoo. Anggapo la ingen so irongan na arum ya atrasadon sinmabi. Ampetang. Masalimoot.

Nen asabi so pamindision na danum, inpaway nen Bai so inparaan ton sakey boten danum. Balon saliw. Mineral water. Tampol ya nilukasan to. Masyadoy liket nen Bai ta walay naaawit ton bendita ed abong da. Anggan antoy salimoot tan panlilinget nen Bai, aanusan to!

Manduaray oras la. Agni asumpal so silibrasyon. "Hay," kuan nen Bai. "Apaet ak la!"

Alinggis nen Bai may sakey bote ya abenditaan.

Tinmangek.

"Mabayag ni amo", kuay Bai.

Manduwaray oras tan kapaldua la so apalabas.

Masalimoot ni. Apaet ni. Si Bai.

Kakapaldua met la may danum lapud kakainom nen Bai. Manlinglinget la si Bai. Si Bai pian natempey toy paet to, aminpigapigan ininum toy danum ya awit ya pabendisionan.

Asumpal ya siansia so silibrasyon. Pegley labi la.

Naupot met lay agua bendita nen bai.

Sinmempet ya kaka-botelya so awit nen Bai.

Maliket ya Fiesta'y Inkioli ed amin!

(Twan agawa ya insalaysay na akimisan kaabay toy Bai.)

Friday, March 18, 2016

God on our side!

Let no soul fear to draw near to Me, even though its sins be as scarlet. My mercy is so great that no mind, be it of man or of angel, will be able to fathom it throughout all eternity. (Words of Jesus to St. Faustina). Diary, Divine Mercy in My Soul, 699.)

The cross is the greatest proof that God is on our side! We should never fear Him, rather let us approach Him with great trust. God's mercy is greater than our sins! 
 

Thursday, July 10, 2014

Occasions of Mercy.

O my Jesus, when shall we look upon souls with higher motives in mind? When will our judgments be true? You give us occasions to practice deeds of mercy, and instead we use the occasions to pass judgment. (Diary: Divine Mercy in my Soul,  1269)

How easy it is for us to pass judgments on people just because. Yet most of these occasion are occasions for us to do acts of mercy! How many times we have missed opportunities that would never come back for us to show the face of God's Mercy to others just because we choose to pass judgments.

And so instead of the face of mercy, we show the "wrath" and "anger" of God because we chose not to listen, to extend our hands, say hurtful and shameful words.

 

Sunday, July 07, 2013

14th Sunday in Ordinary Time C, Pangasinan Reflection

Imbaki nen Jesus iray pitomplon disipulo to ya sanderwa. "Laka yo!" Onya so ganggan na Katawan ed sikara. Tan onya met so ganggan ed sikatayo ran disipulo to ed sarayan panaon. 

Say sakey ya disipulo et saman so labay ton ontumbok ed say Katawan, talusan tan tooren to so bangat tan say bilay na Katawan. Balet ag mansampot ed say pikabat, pantalus tan panaaral ed saray salita, bangat tan bilay na Katawan. Say disipulo met et nepeg ya ibaki met. Anto so pangibakian na Katawan tan panon ya onlad say pangibakian?

Laka yo, kuay Katawan, a singa saray karniro ed pegley da ray asod katakelan. Sikatayo to ibaki ya singa lambs in the midst of wolves. Ibaki itayo ran disipulo ed kapegleyan na persecution tan opposition ed say Katawan.

Ed saray ag manlabay ed say ibanghilyo. Ed saray walad kaugsan ya agda labay so manpatauli. Ed saray walad katilaan ya ag da labay so katwaan. Saray walad makapanyari ya manlalames ed kapara. Saray walad kairapan ya agda naako so ilalo tan panangaro na Katawan. Diad kapegleyan na bosolan, say disipulo ya mangaawit na kareenan so mabetbet ya pairapen tan papateyen, ingen.

Dwara so ganggan na Katawan ya gawaen na disipulo: manbangat ed ngaran nen Jesus tan mankimey ed pakapanyari to! Tan sikara so naibaki tan onla ya manmatalek ed say Katawan.

Sikara so manbangat, tan mangibawag na katwaan, awiten so ilalo tan panangaro a manlalapud say maung a balita nen Jesus ya anggapo so awiten dan kayamanan, pakapanyari na mundo. Sikara so manbilay para say Dios labat.

Kumadwa, sikara so mankimey unong ed say pakapanyari na Katawan! Sikara so mankimey na kamaungan; labanan so kaugsan. Paekalan so inpluensia na dimonyo. Mankimey para say kareenan.

Sirin, sikatayo ran disipulo nen Kristo ed sarayan panaon, sikatayo ni so ibabaki na Katawan. Lakayo, kuay Katawan ed sikatayo. Itila sirin ya tooren yan ganggan na Katawan, a singa tayo karniro ed pegley na asod katakelan. Abirbir nen St. Francis of Asisi so tawag na Dios tan sikato so linma: magmaliw ya instrumento na kareenan ed kapegleyan na bosolan, mangawit na panamedona no walay apasakitan, pananisia ed kawalaay panduaruan, ilalo ed kairapan, liwawa ed kabilongetan, ligliwa ed kaermenan. Sankairapan, balet nepeg ya totoor ta sikarayo so disipulo nen Kristo. No maminsan et baliktaren tayo so labay tan bilay na mundo. Tan lapud saya, saray maatap ed katakelan so onlaban ed sikatayo ran disipulo nen Kristo.

Diad sampot, say kamaungan so mantalongaring: Anengneng koy Satanas a naplag a singa kirmat a nanlapud tawen. Walay kairapan ed sarayan amin, balet inter nen Jesus so katwaan ed sikatayo. God assures us victory in Jesus Christ. Jesus assures his disciples that he has all power over evil.   Ontan la komon.

Saturday, June 22, 2013

12th Sunday in Ordinary Time C, Pangasinan Reflection

Diad sayan ibanghilyo tayo walay mid-term exam ya inter tod saray babangatan to. Sikairaya so kabkaiba na Katawan, inagew-agew dan narerengel ya manbabangat. Say tepet na exam da: "Siopa ak unong ed ibabagay totoo?" Mapalasapas so ebat da: Sika kuno so Elias; sika kuno so sakey ya propitan inmolid bilay".

Say follow-up question: "Sikayo balet, antoy kuanyo? Siopa ak"

Bibirbiren tayo sakey tayo ya Kristiano. Sakey ya ontutumbok ed si Kristo. Kabat tayo sirin kumon so Katawan ta mabetbet tayo ya mimisa. Aawaten tayo ed komunyon. Kanian, no follow mid-term exam tayo nipaakar ed say panagbilay tayo ya sakey ya Kristiano (aliwa nin final exam) anto kasi so ebat tayo ed saray ag-midumaan ya tepet nen Jesus ed saray apostol to: " Siopa ak? Siopa ak ed sikayo?"

Say mabetbet ya ebat: Sikay Dios ya makapanyari. Sikay Dios ya panlalapwan ya amin. Sika so kerewen mi. Sika so biskeg mi. Tan arum nira. Twa irayan amin.

Ta no walay kakulangan tayo, tampol ontalimokor ya manpikasi tan onkerew ed Katawan. No walay panaburidoan, tampol ompeket tayo ed Katawan pian saraya komun et naekal ed sikatayo. No walay sakit, say kerew onabig ya tampol pian agla nairapan. No walay so kabusol, say pikakasi tayo, "Akaoley ka la, Katawan, ed sikato. Bales ka la. Pairap mo met a singa inpanirap tod siak." No wala tayod kairapan tan kaermenan, agtayo onsasaew ya onkerew: ekal mo yan kairapan,Katawan.

Siopa ak ed sikayo? Siopa so Katawan ed sikayo?

Aralen so ebat nen Pedro: Sikay Kristo, Anak na Dios! Anto so kabaliksan na "Kristo". Diad saray Judio, say Kristo et "Messiah". Samay alagaren dan "Manangilaban". Kanian nen tinawag nen Pedro si Jesus ya Kristo, bibirbiren ton si Jesus so Manangilaban. Tan aliwan satan labat: sikato so Manangilaban ya Anak na Dios.

Panon to itayon inlaban? Diad panamegley na krus. Inkuan na Katawan ed saray apostol to kasumpal yan inpangibelyaw nen Pedro: Nepeg ya manirap, papatey balet onolid bilay. Say dalan na kilalaban et say dalan na krus.

Kanian inkuan lamet na Katawan: No siak et Kristo, say Manangilaban, et tinombok koy dalan na krus, no labay yo ak a tumboken, sakbay yo met so krus. Aliwan sagpaminsan labat, no ingen et inagew-agew.

Malinew ya say Katawan et agto ekalen so krus ya kairapan tayo, no ingen say kuay Katawan "sakbaten tayon inagew-agew" aliwan ibatikan, tan say dalan na krus so dalan na kilalaban tayo. Anggapoy arum a dalan.

Say sakey a simbolo na pananisia tayo et say krusipio. Say krus ya wadman ya akapasak so Katawan. Ipapanengneng tod sikatayo so dwaran katwaan: aliwan mainomay so magmaliw a Kristiano. Kaibay krus. Lapud si Kristo ya Manangilaban tayo, tan Anak na Dios et inako to so krus to. Kumadwa, say panangaro nen Kristo ed sikatayo ed tagey na krus so mangiter na biskeg ed sikatayo no onsasabi rayan krus ya inagew-agew ed sikatayo. Agto itayo paolyan. "Galid siak, sikayo ran nabebelatan, tan panpainawaan ta kayo." Agtayo manaya manbokbokor ed pansasakbat tayo na kurs. Kaiba tayo so Katawan, kanian, say twa, anggapoy krus ya agtayo nasakbat lapud walay Kristo ya kaiba tayo mansasakbat.

Say crucifix komon so walad abong yo. Diad altar. Diad tagey na puerta. Pian no naneneng-neng tayo, say dasal tayo, aliwan komon naekal iray krus ed bilay tayo, no ingen naitdan tayo na biskeg pian nasakbat tayo iraya, pian diad ontan, magmaliw itayon singa si Kristo, ya oliran tayo.

Ontan pa komon. Amen.

Saturday, May 11, 2013

Ascension of our Lord C, Pangasinan Reflection

Nen ogaw ak ni, nen siak ni so manaaral ed elementaria, sikami so babangatan na saray katekista ya manlalapud MCS. Sakey ed say assignment mi ed say catechism class et say pangipatlek na "Manisia ak.".

No dasalen so "Manisia ak", nasabi so sakey ya parte ya inkuanto, "manisia ak ed si Jesu Cristo. inpasak ed krus, inatey tan inkotkot. Diad kumatlon agew inmolid bilay, tinmokotok ed tawen, tan manyodyorong ed kawanay ama.." Diad imagination ko nen ogaw ak, say intokotok na Katawan et singa ontotoktok ed puirtay tawen, tan say Ama so wadmad biek a puirta ya lukasan tan palooben toy Anak tod tawen. Say pagak nen saman, "panon to no ag nangel na Ama ey? Kalamor met lay Jesus ya toktok ya toktok ed paway na tawen?"

Sayan simba, sisilibraan tayo so solemnidad na intokokot na Katawan a Jesu Cristo ed tawen. Anto so kabaliksan na sayan bangat tan doktrina na Simbaan?

Say Katawan so pinmawil lad Ama to, tan sikato so managiesel na amin ed say Ama. Anto so ibabaga na Ibanghiyo tayo natan?

Unaan, impanunot na Katawan so mensahe na kilalaban tayo. Unong ed say ibanghilyo nen Juan, say Katawan so linmad mundo pian iabelyaw toy kilalaban tayo diad panamegley na panirap, impatey tan inkioli tod bilay. Ta lapud saya, inter na Katawan so kilalaban tayod kasalanan, tan inlokas tod tawen tan bilay ya andi-anggaan ed amin.

Kumadwa, angiter na kimey tan misyon so Katawan ed saray disipulo to. Tinawag to ran magmaliw a tasi  ed sarayan ginawa na Katawan nipaakar ed say kilalaban tayo. Kaiba ra Ispiritu Santo. Ag ira manbokbokor. Sikara so magmaliw ya tasi ed intiron mundo!

Sirin, no tooren tayo so kabaliksan na say Intokotok na Katawan, tooren tayo so misyon tan tawag na Dios ed sikatayo: magmaliw ya tasi to ed mundo. Sikatayo so magmaliw ya salita, lima tan sali, kanunotan tan bilay nen Jesus ed mundo.

Awiten tayo si Jesus. Manbilay a singa si Jesus. Mangaro a singa si Jesus. Manirap a singa si Jesus.

Nabwas, panagboboto tayo. Pankanawnawan iiter ed sikatayo na constitution ya  manpili na saray mannlingkur ed sikatay para say pankamaungan na karaklan. Ed sarayan panaon, panon ya awiten tayo si Jesus ed mundo natan? Panon ya sikatayo so mantasi ed say impanirap, impatey tan inkioli na Katawan?

Onya so simbawa na pinabli tayon Arsobispo Socrates B. Villegas: Vote like Jesus! Manpili tayo a singa si Jesus! Panon? Tepeten tayod dili tayo: no botante si Jesus, panon ton piliin iray kandidato to?

No botante si Jesus, pataktakot kasi ed panagboto? No botante si Jesus, ilako to kasi kanepegan ton manpili unong ed konsiensia to? No botante si Jesus, pilien to kasi iray matitila, malalastog, anggapoy kakayahan? Pilien to kasi so kandidaton agto antakot so Dios?

No botante si Jesus, siguradon antes ya onlad presinto, sikato ni so mandasal. Kerewen to so liwawa na Ispiritu Santo.

No botante si Jesus, pilien to so twan tasi na imbangat tan impanbilay to.

Komon, walad sikatayo so kabiskegan a linawa ya tooren tayo so ganggan tan tawag na Dios ya awiten so Katawan ed mundo, ya magmaliw ya twan tasi to. Ontan pa komon. Amen.

Technorati Tags:

Saturday, May 04, 2013

6th Sunday of Easter C, Pangasinan Reflection

"Itilak kod sikayoy kareenan; say kareenan kon dili so iter kod sikayo. "

Kareenan. Anto so kabaliksan na kareenan a manlalapud si Kristo a Katawan tayo?  Tan anto so nidumaan na kareenan ya aliwan si Kristo so panlalapwan to?

Say kareenan nen Kristo et mansiansia. It is lasting. Saya so walad kareenan na puso tayo, ya sayakopen toy kareenan na pamilya, diad ombaley tayo.

Say kareenan so walad sikatayo aliwan lapud anggapo so maningal. Walay kareenan balet no walay onsabin ingal, nabalang lan lamang iya. Odino, kareenan aliwan lapud anggapo so mangugulo ta lapud walay takot ya nalilikna, tan napapasootan so linawa. Mas lalon aliwan kareenan a singa kareenan ed siminteryo. Angorat lan amin so too.

Balet, kareenan a manlalapud si Jesus lapud kabat tan amta tayon inaro itayo  na Katawan - anggapo so panderewaan ed saya. Kareenan a nanlapud panangaro. Amin ya manlalapud peteg tan twan aro, kareenan so bunga to. Diad say panangaro na Katawan ed sikatayo, walay bungan kareenan lapud matoor iyan panangaro. Tapat iyan panangaro. Anggapo so pagan taynan itayo na Katawan. Anggapo so pakatatakotan ya ontondan aroen itayo na Katawan.

No walay aroan na sanasawa, walay kareenan. No walay aroan ed pamilya, walay kareenan. Tan say twa, si Jesus so walad kapegleyan da lapud si Jesus so aro mismo.

Kumadwa,  say kareenan a manlalapud say panangasi nen Jesus. Amta tayon no nankasalanan tayo tan apasakitan tayo so Katawan, sipaparaan ya pirdonaen to itayo. Say bunga na panangasi na Katawan et kareenan. Sayan panamirdona a nanlapud panangasi na Katawan so mangiter na kareenan ed sakey ya makasalanan. Say talek tayon aliwan hustisia, aliwan dusa, aliwan condemnation so iter na Katawan ed sikatayo no akapankasalanan tayo no ingen say panangasi ton agnatokor tan agnaandi. Kareenan ed sikatayo ran makasalanan. Aliwan takot, Aliwan pagpaga.

No walay panamirdona aliwan panagbalales; panamirdona aliwan bosol tan pasnok so walad balang relasyon tayo, walay kareenan. No pirdonaen yo ray akapankasalananan tan akapanpasakit ed sikatayo, walay kareenan et pamilya yo, walay kareenan et pankikimeyan yo, walay kareenan ed baley tayo.

Sarag tayon naawat iyan kareenan nen Kristo. Sarag ton manoley so kareenan nen Kristo ed kapegleyan tayo. No wala tayod panangaro tan panangasi na Katawan. No mismo sikatayo so mangaro tan mapangasi. Ontan pa komon. Amen.

 

Technorati Tags: ,

Saturday, April 27, 2013

5th Sunday of Easter C, Pangasinan Reflection

"No manaarowan kayo, naamtaan na amin a totoo sikayo ray disipulok."

Panon ya naantaan a sakey a too et twa tan peteg a disipulo nen Cristo? Anto so pakanengnengan ya say sakey et disipulo na Katawan? Anto so pakabirbiran ed sikato?

Nabirbir tayo kasi ed say kawes to, a singa sakey ya uniform? Nakabat tayo kasi diad ngaran to? Odino diad kolor na buek? Kolor na baog to?

Diad say ibanghilyo natan, nangelan tayo unong ed say Katawan no panon ya naamtaan ya say sakey a too et disipulo nen Cristo. "No manaarowan kayo, naamtaan na amin a totoo sikayo ray disipulok."

Panangaro. Saya so identity na disipulo na Katawan. Inkuan lamet ni na Katawan, " Manaarowan kayo a singa say impangarok ed sikayo."

Say Cristiano, say sakey a twan disipulo na Katawan et nabirbir ed panangaro to a singa impangaro na Katawan ed sikatayo.

Panon itayon inaro na Katawan?

Diad say tanda na krus tayo naamtaan no panon itayo inaro na Katawan. Say krus et tanda na kairapan. Tanda ingen na patey. Balet, say krus so aliwan sumlang, ag manesebel ed say Katawan ya aroen to itayo. Anggaman amta na Katawan so kairapan ya iter na krus - anggad sikato so ompatey ingen ed tagey na krus - siansia nin inter to so panangaro tod sikatayo! Say krus, aliwan sumlang ed panangaro. Say krus ingen so dalan tan kabyangan na panangaro tayo!

Say kuan nen Beata Mother Teresa na Calcutta:

Anggaman sirin ya saray arum et unreasonable, illogical tan maagom. Aroen tayo ni ra. Ag iya sumlang ed panangaro.

Anggaman no manggawa tayo na kamaungan et elekan tan balawen da itayo na rum, siansia nin kamaugan ni so gawaen tayo. Aliwa irayan sumlang ed panangaro.

Anggaman nalingwanan na totoo so kamaungan ya ginawa tayo, siansia nin manggawa tayo ni kamaungan. Aliwan sumlang iya ed panangaro.

Anggaman sikatayo so nadisturbo, nakesayan, naandian no lukasan tayo so puso, say bilay tayo ed arum, siansia ni ya aroen tayo ni ra so mankakaukolan. Aliwa irayan makakasebel ed panangaro.

No twan disipulo tayo na Katawan, awiten tayo so Katawan ed mundo. Awiten tayo ed kaabongan tayo. Diad kawalaay trabaho tayo. Diad panangaro tayo labat nagawa ya. Tan diad panangaro a singa impangaro na Katawan, sikatayo so nabirbir tan naamtaan ya sikatayo so disipulo na Katawan.

Ontan pa komon. Amen.

Technorati Tags:

Saturday, April 20, 2013

4th Sunday of Easter C, Pangasinan Reflection

"Ondedengel na bosis ko ray karnirok. Amtak ira tan totumboken da ak."

Sayan Simba so tatawagen tayon "Good Shepherd Sunday" lapud say ibanghilyo tayo et nipaakar ed si Jesus a Maong a Pastol.

Nen panaon da di Jesus say managpastol  et walad unaan na saray karniron papastolan to. Manontumbok irayan karniro ed say pumapastol da. Ag ira onaarawi, ag ira nababalang ta lapud tutumboken day pastol da. Panon tan akin et totomboken day pastol da? Ta lapud, kabat da so bosis na pastol tan dedengelen dayan bosis to.

No agda kabat tan agda dengelen so bosis na pastol, nabalang irayan karniro; naandi rad poder na say pumapastol.

Inkuan na Katawan, " Ondedengel na bosis ko ray karnirok. Amtak ira tan totomboken da ak." Si Jesus so pumapastol tay; sikatayo ra so karniro to.

Kabat tayo kasi so bosis na Katawan? Dedengelen tayo kasi so bosis to? Pian agtayo nabalang tan naandi ed sayakop to?

Lapud twa tan peteg tayon karniro na Katawan a pumapastol tayo, nepeg sirin ya dengelen tayo so bosis na Katawan. Say twa diad kaliberliber tayo, dakerakel so bosis ya narerengel tayo. Balet saksakey so bosis ya mangiwanwan ed sikatayo, say bosis ya mangiter na bilay ya andi-anggaan. Say bosis na Katawan.

Sayan bosis et bosis ya manatawag ed sikatayo ya mangaro, a singa inpangaro tod sikatayo. The voice of the Good Shepherd is calling us to love. Say Katawan a pumapastol et inter to so bilay tod sikatayo unong ed aro. Saya so manunaan ya bosis ya nepeg ya dengelen tayo.

Panangaro so makapanyari ed amin. Panangaro komon so walad amin ya pamilya tayo.

Say bosis ya manederal ed sikatayo et bosis na kasibletan, the voice of selfishness. Say bosis ya say dili so manunaan. Say bosis ya mangibabagan "siak ni nen say arum", "siak lamet" tan "Siak labat". No twan dengelen tayo so bosis na Katawan, manbilay tayod panangaro, say panangasikaso ed arum so walad puso. Say panangaro ed Dios so manunaan ed amin.

Say bosis na pumapastol so ontatawag ed sikatayod ilalo. The voice of the Good Shepherd gives us hope. Say ilalo so mangititer na kabiskegan ed kapegleyan na kairapan tan problema, saray pagpaga tan pakatatakotan tayo. Say bosis na pastol so bosis na ilalo. Manisia tayon wala ni mas marakep ya arapen diad say kairapan tayo.

Say bosis na pakatatakotan, say bosis na pagpaga, say bosis na kaermenan so manederal na tawag na maong a patol ed sikatayo. Manisia ya mas makapanyari, mas makabat, mas mabonlok so Dios nen say amin ya mangibabagan anggapo so kakanaan na bilay no wala tayod kairapan tan kaermenan.

Say bosis na pumapastol so manatawag ed sikatayod pananisia. Say panmatalek ed say Maong a Pastol ya agto itayo paolyan. Say panangasikaso na Maong a Pastol et kaibay pangilaban tod sikatayo ed kaugsan tan amin ya pakakagonigonan tayo. Say bosis na pumapastol et bosis a makapanyari lapud saya so apanoy panangaro tan ilalo.

Diad amin ya pamilya, sikayo ran atateng, komon ipaamta yo tan ipadengel yod saray anak tan apo yo so bosis na pumapastol ya manatawag ed sikatayon mangaro, walay ilalo tan manmatalek ed sikato. Ta say bosis na aro, ilalo tan pananisia so mangiwanwan ed sikatayo diad bilay ya andi-anggaan ya iter na Maong a Pastol. Ontan pa komon. Amen.